Ο «χρυσός» κουρκουμάς: Το μπαχαρικό εξίσου ισχυρό με την κορτιζόνη: Ιδιότητες, παρενέργειες και ημερήσια δόση

Ο κουρκουμάς (Turmeric ή Curcuma longa) χρησιμοποιείται για 4.000 χρόνια στον Βεδικό πολιτισμό της Ινδίας για τις θεραπευτικές ιδιότητές του.
Στην Ελληνο-αραβική ιατρική του 1ου μΧ. αιώνα, o κουρκουμάς χρησιμοποιούνταν ως χολαγωγό στον ίκτερο, καθώς και εξωτερικά σε έλκη και φλεγμονές.
Σήμερα, ο κουρκουμάς χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική και αποτελεί βασικό συστατικό του μείγματος κάρυ (σε ποσοστό 20-30%), από όπου προέρχεται η γεύση και κίτρινο χρώμα του μείγματος.
Χρησιμοποιείται επίσης στη μουστάρδα και τον χρωματισμό κάποιων τροφών, όπως βούτυρα και τυριά.
Ο κουρκουμάς προέρχεται από το ρίζωμα το φυτού Curcuma longa, που ανήκει στην οικογένεια των Zingiberaceae και είναι αυτοφυές σε τροπικές περιοχές της Νότιας Ασίας.
H ρίζα του έχει έντονη πικρή γεύση και πορτοκαλοκίτρινο χρώμα. Τον κουρκουμά τον συναντάμε επίσης και με άλλες ονομασίες όπως κουρκούμη, κιτρινόριζα, χρυσόρριζα. Ο κουρκουμάς έχει σημαντική διατροφική αξία γιατί είναι πλούσιος σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά όπως μαγγάνιο, σίδηρο, χαλκό και κάλιο.

Στο γένος Curcuma διακρίνουμε πάνω από 36 ειδή, εκ των οποίων τα σημαντικότερα είναι τα ακόλουθα:
Curcuma aromatica Salisb (Αρωματικός κουκουμάς)
Curcuma longa L. (Κοινός κουρκουμάς)
Curcuma kwansgsiensis
Curcuma zedoaria

Τα οφέλη του κουρκουμά:
Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες η πρόσληψη κουρκουμά ή κουρκουμίνης, μια φυσική χρωστική ουσία που εμπεριέχεται στον κουρκουμά, ωφελεί σε:

Στομαχικές ενοχλήσεις (δυσπεψία)
Οστεοαρθρίτιδα
Πρόσθια ραγοειδίτιδα
Καρκίνο του παχέος εντέρου
Κίνδυνο καρδιακής προσβολής μετά από χειρουργική επέμβαση παράκαμψης
Νόσος του Crohn
Ουλίτιδα
Προδιάθεση διαβήτη (άτομα με προδιαβήτη, να μην αναπτύξουν διαβήτη)
Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου
Ομαλό λειχήνας
Νεφρίτιδα του Λύκου
Ρευματοειδή αρθρίτιδα
Δερματικά τραύματα που οφείλονται σε καρκίνο
Φυματίωση
Ελκώδη κολίτιδα
Χοληστερόλη
Οι παρενέργειες:
Σύμφωνα με μελέτες ο κουρκουμάς είναι ασφαλής όταν λαμβάνεται από το στόμα ή εφαρμόζεται στο δέρμα έως και 8 μήνες.
Ο κουρκουμάς συνήθως δεν προκαλεί σημαντικές παρενέργειες. Ωστόσο, μερικοί άνθρωποι μπορούν να παρουσιάσουν στομαχικές διαταραχές, ναυτία, ζάλη, ή διάρροια.
Ειδικές προφυλάξεις και προειδοποιήσεις:
Εγκυμοσύνη και θηλασμός: Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, ο κουρκουμάς σύμφωνα με το mydiatrofi.gr, θεωρείται ασφαλής όταν καταναλώνεται σε ποσότητες που βρίσκονται συνήθως στα τρόφιμα. Ωστόσο, δεν είναι ασφαλής όταν λαμβάνεται από συμπληρώματα διατροφής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες για να αξιολογηθεί η ασφάλεια από την πρόσληψη συμπληρώματος κουρκουμά κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Για αυτό είναι προτιμότερο να μην χρησιμοποιείται στο θηλασμό.
Η κατανάλωση κουρκουμά αντενδείκνυται στις εξής περιπτώσεις:

Προβλήματα της χοληδόχου κύστης
Αιμορραγικά προβλήματα (επιβραδύνει την πήξη του αίματος)
Διαβήτη (η κουρκουμίνη μπορεί να μειώνει το σάκχαρο στο αίμα σε άτομα με διαβήτη)
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμησηΟρμονικές διαταραχές (ο κουρκουμάς δρα σαν οιστρογόνο)
Υπογονιμότητα
Έλλειψη σιδήρου (μεγάλες ποσότητες κουρκουμά μπορούν να εμποδίσουν την απορρόφηση του σιδήρου)
Χειρουργική (επιβραδύνει την πήξη του αίματος)
Αντιπηκτικά/αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα

Πού μπορείτε να τον αγοράσετε και σε ποια μορφή;
Ο κουρκουμάς είναι διαθέσιμος σε καταστήματα με μπαχαρικά-βότανα, με βιολογικά προϊόντα και σε ορισμένα φαρμακεία, στις εξής μορφές:
Κάψουλες που περιέχουν σκόνη
Υγρό εκχύλισμα
Βάμμα
Σκόνη
Χυμό

Επειδή η βρομελίνη (πρωτεϊνολυτικό ένζυμο) αυξάνει την απορρόφηση και την αντιφλεγμονώδη δράση της κουρκουμίνης, συχνά συνδυάζεται με προϊόντα κουρκουμά.
Ποια είναι η κατάλληλη δοσολογία;
Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, για τους ενήλικες η ημερήσια δόση κουρκουμά, όταν λαμβάνεται από το στόμα είναι:
Σκόνη ριζώματος κουρκουμά: 450 mg κουρκουμίνης έως 3 γρ., διαιρεμένη σε 2 ή περισσότερες δόσεις.
Τυποποιημένη σκόνη (κουρκουμίνη): 400-600 mg, διαιρεμένη σε 3 δόσεις την ημέρα
Ξηρού ριζώματος κουρκουμά: 1 με 1,5 γρ. αφού εμβρεχθεί σε χλιαρό νερό για 15 λεπτά και να καταναλωθεί δυο φόρες την ημέρα. Αντιστοιχεί περίπου σε ένα κουταλάκι του γλυκού.
Υγρό εκχύλισμα κουρκουμά (1: 1): 30 με 90 σταγόνες την ημέρα
Βάμμα κουρκουμά (1: 2): 15 – 30 σταγόνες, διαιρεμένη σε 4 δόσεις την ημέρα
Για θεραπευτικές καταστάσεις (δυσπεψία, ρευματοειδή αρθρίτιδα, οστεοαρθρίτιδα κ.α.) θεωρούνται δόσεις κουρκουμά από 2 – 3 γρ. διαιρεμένη σε δυο με τέσσερις δόσεις ημερησίως.

Υπολογίζεται ότι στην Ινδία, η μέση ημερησία κατανάλωση κυμαίνεται στα 2-2,5 γρ. σκόνης κουρκουμά, που αντιστοιχεί σε 60-200 mg κουρκουμίνης την ημέρα.
Δεν συνιστάται για μικρά παιδιά κάτω των δύο ετών. Τα συμπληρώματα κουρκουμά δεν έχουν μελετηθεί σε παιδιά, οπότε δεν υπάρχει συνιστώμενη δόση. Για τα μεγαλύτερα παιδιά και άτομα άνω των 65 ετών, ξεκινήστε με μια χαμηλή δόση.
Σύμφωνα με έρευνα, η πιπερίνη που είναι δραστικό συστατικό του μαύρου πιπεριού αυξάνει σημαντικά την βιο-διαθεσιμότητα της κουρκουμίνης κατά 2000%.
Πηγή:eirinika.gr

Ευρετήριο βοτάνων (Ε)

Εκουϊζέτο:Equisetum Arvense Πολυκόμπι, Ιπουρίς η αρουραία. Δρα ως στυπτικό, αιμοστατικό, ήπιο διουρητικό, τονωτικό των ιστών και επουλωτικό. Μειώνει την αιμορραγία και επουλώνει τα τραύματα. Θεωρείται ειδικό ίαμα για περιπτώσεις φλεγμονής ή καλοήθους διόγκωσης του προστάτη αδένα. Χρησιμοποιείται ακόμη κατά της οστεοπόρωσης, των διαταραχών στους πνεύμονες και των νεφρών, των φλεγμονών του ουροποιητικού συστήματος, των πόνων των αυτιών αλλά και κατά δερματικών διαταραχών, εκζεμάτων και ακμής.
Ευκάλυπτος:Eucalyptus globulus.
Τα φύλλα του είναι μακριά , δερματώδη και κρέμονται από το δέντρο. Ο καρπός είναι κάψα που περιβάλλεται από μία θήκη και περιέχει πολλά μικρά σπόρια ενώ τα άνθη όταν ανοίγουν ενώνονται μεταξύ τους σχηματίζοντας ένα μικρό δοχείο. Τα φύλλα πολλών ειδών περιέχουν ένα έλαιο γνωστό και ως ευκαλυπτέλαιο που χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική σε διάφορα σπρέι κατά της ρινικής καταρροής. Από τον κορμό κάποιων άλλων ειδών λαμβάνεται η ρητίνη, χρήσιμη στη βυρσοδεψία και στη φαρμακευτική. Τα δέντρα είναι ψηλά και μπορούν να φτάσουν σε ύψος και τα 90 μέτρα και η περιφέρεια του κορμού τα 8 μέτρα. Είναι τα ψηλότερα ανθοφόρα φυτά.

Ο φλοιός του ευκαλύπτου έχει χρήσεις στη βυρσοδεψία, ενώ το ξύλο του, επειδή έχει την ιδιότητα να είναι σκληρό και στερεό, έχει χρήσεις στη ναυπηγική σε βαριές και ελαφριές κατασκευές, στην κατασκευή αποβάθρων, στη γεφυροποιία, σε τηλεγραφικούς στύλους και σε οικοδομές. Στην Αυστραλία χρησιμοποιείται ως καύσιμο. Επίσης χρησιμοποιείται πολύ σε αναδασώσεις γιατί αναπτύσσεται πολύ γρήγορα ενώ παράλληλα δεν είναι ευαίσθητος στις διάφορες ασθένειες.

Στην Ελλάδα βρίσκουμε το είδος Ευκάλυπτος ο σφαιρικός (Eucalyptus globulus) που φτάνει σε ύφος τα 80 μέτρα. Ο ευκάλυπτος εισήχθη στην Ελλάδα από τον βοτανολόγο και λόγιο Θεόδωρο Ορφανίδη το 1862. Έχει ξερό φλοιό που μαδάει βγάζοντας μακριές ταινίες αφήνοντας τον κορμό λείο και το χρώμα του σταχτίλευκο. Καλλιεργείται κυρίως στη νότια Ελλάδα και στη Χαλκιδική και βρίσκεται σε δάση και κήπους.

Μερικοί τον φυτεύουν στον κήπο του σπιτιού τους αφού εκτός της σκιάς και της δροσιάς που παρέχει έχει τη δυνατότητα να απομακρύνει και τα κουνούπια.
Εχινάκεια:Echinacea purpurea.Θερπαπευτικές ιδιότητες: Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, βελτιώνει την αντίδραση του οργανισμού σε ιογενείς ή μικροβιακές μολύνσεις και φυσικά μειώνει πολλά από τα συμπτώματα της γρίπης και του κρυολογήματος.

Δραστικές ουσίες: Περιέχει ένα πολύπλοκο μείγμα δραστικών ουσιών, μερικές από τις οποίες είναι αντιμικροβιακές (δρουν ως φυσικά αντιβιοτικά) ενώ άλλες πιστεύεται ότι ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου. Όλα τα είδη της εχινάκειας (Echinacea angustifolia – Echinacea pallida – Echinacea purpurea) περιέχουν ουσίες που υπάγονται στην κατηγορία των φαινολών. Οι φαινόλες βρίσκονται στα περισσότερα φρούτα και λαχανικά και είναι αυτές που τα προστατεύουν από διάφορες μολύνσεις καθώς και από την ηλιακή ακτινοβολία. Οι φαινόλες έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και είναι ιδιαίτερα ευεργετικές για την ανθρώπινη υγεία.
Επιπλέον, στην εχινάκεια βρίσκονται παράγωγα καφεϊκού οξέος (εχινακοσίδη, κυναρίνη), πολυσακχαρίτες, γλυκοσίδια (εχινακίνη), πολυκετυλένια, αλκυλαμίδια, βεταϊνη, εχινολόνη, χουμουλένιο, κάλιο, σίδηρος, χαλκός, ινουλίνη καθώς και βιταμίνες Α, C και Ε.
Πολλές από τις παραπάνω ουσίες της εχινάκειας ενεργοποιούν εκείνες τις χημικές ενώσεις του σώματος που μειώνουν τη φλεγμονή μειώνοντας έτσι τα συμπτώματα της γρίπης και του κρυολογήματος.
Τέλος, η εχινάκεια φαίνεται να περιέχει ορισμένες χημικές ουσίες που μπορούν να επιτεθούν στα βακτήρια και στους μύκητες, λειτουργούν δηλαδή ως αντιμικροβιακές ουσίες.

Προσοχή! Δεν πρέπει να λαμβάνεται για περισσότερο από 2 μήνες.

Η εχινάκεια είναι πιθανόν ασφαλής σε παιδιά ηλικίας 2-11 ετών όταν χρησιμοποιείται για διάστημα έως 10 ημερών και αντενδείκνυται για παιδία κάτω των 2 ετών.
Η εχινάκεια μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις, ιδιαίτερα σε άτομα που είναι αλλεργικά στο αγριόχορτο, στην καλεντούλα και στις μαργαρίτες.
Η εφαρμογή της εχινάκειας στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, φαγούρα, ή εξανθήματα.
Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για τη χρήση της εχινάκειας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού και γι’ αυτό συστήνεται να αποφεύγεται.
Η εχινάκεια μπορεί να έχει επιδράσει με αρνητικό τρόπο στο ανοσοποιητικό σύστημα και να επιδεινώσει αυτές τις παθήσεις. Μην πάρετε εχινάκεια εάν έχετε μια αυτοάνοση διαταραχή (σκλήρυνση κατά πλάκας, ερυθηματώδης λύκο, ρευματοειδή αρθρίτιδα, νόσο Crohn κ.α.)

Συνοπτικός κατάλογος βοτάνων

ΑΓΓΕΛΙΚΗ: Πόνους περιόδου, Αναιμία, Ατονία, Ανορεξία, Θρομβώσεις, Ψωρίαση, Αρθρίτιδα.
ΑΓΚΙΝΑΡΑ: Διουρητικό, Ορεκτικό, Συκώτι, Χολή, Χοληστερίνη, Σάκχαρο.
ΑΓΡΙΑΔΑ: Διουρητικό, Κυστίτιδα, Ουρηθρίτιδα, Προστάτης, πέτρες στα Νεφρά.
ΑΓΡΙΜΟΝΙΟ: Διουρητικό, Διάρροια, Σάκχαρο, Νεφρά, Πονόλαιμος, Λαρυγγίτιδα.
ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΦΥΛΛΑ: Δυσκοιλιότητα.
ΑΚΟΡΟΣ: Στομαχικές και Εντερικές διαταραχές.
ΑΛΘΑΙΑ: Βήχας, Κρυολόγημα, Βρογχίτιδα, Λαρυγγίτιδα, Ουλίτιδα, Άφθες, Έλκος.
ΑΛΟΗ: Αυξάνει την όρεξη, Εξωτερική Χρήση: για την περιποίηση του δέρματος από εγκαύματα, αμυχές και πληγές.
ΑΛΧΗΜΙΛΛΗ: Πόνους Εμμηνόρροιας και Τοκετού, Αιμορραγίες.
ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ (φύλλα): Μαλακτικό, Κοκίτης, Προστάτης, Σάκχαρο.
ΑΝΕΜΩΝΗ: Κατάθλιψη, Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, Ημικρανίες, Στομαχικά προβλήματα.
ΑΝΗΘΟΣ: Στομάχι, προβλήματα ούρησης, Πέτρες, Kολικούς Νεφρών, Δυσπεψία. Για τη μαγειρική: σαλάτες, λαχανικά, ψάρια, θαλασσινά κ.α.
ΑΝΤΡΑΚΛΑ: Διουρητικό, πέτρες στη Χολή, Χοληστερίνη, Κολίτιδα.
ΑΠΗΓΑΝΟΣ: Υπνωτικό, Βελτίωση όρασης, Διουρητικό, Ορεκτικό, ανωμαλίες περιόδου.
ΑΡΚΕΥΘΟΣ: Διουρητικό, Ρευματισμούς, Ατονία, Δύσπνοια, αρωματισμό λικέρ.
ΑΡΚΤΟΣΤΑΦΥΛΛΟΣ: Διουρητικό, Κυστίτιδα, Λιθιάσεις Ουροποιητικού.
ΑΡΝΙΚΑ: Εξωτερική Χρήση για μώλωπες, τραύματα, αιμορραγίες.
ΑΡΠΑΓΟΦΥΤΟ: Αρθρίτιδα, Συκώτι, Χοληδόχο κύστη.
ΑΣΠΕΡΟΥΛΑ: Διουρητικό, Χαλαρωτικό, Αϋπνία.
ΑΣΠΡΟ ΤΣΑΙ: Χοληστερίνη, Υπέρταση, Αρτηριακή νόσο.
ΑΧΙΛΛΕΑ: Ανορεξία, Χωνευτικό, Διάρροια, Επιληψία, Ανεπάρκεια του Ήπατος, Αδυνάτισμα.

Β

ΒΑΛΕΡΙΑΝΑ: Αϋπνία, Άγχος, Νεύρα, Υπέρταση, Ταχυπαλμίες.
ΒΑΛΛΩΤΗ: Προλαμβάνει τον εμετό, Δυσπεψία, Διεγερτικό.
ΒΑΛΣΑΜΟ: Κατάθλιψη, Δερματικές Φλεγμονές, Τραύματα, Εγκαύματα, Δερματικές παθήσεις.
ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ: Δυσπεψία, Βήχας, Πυρετός, Δυσεντερία, Πνευμονία, Νεύρα. Για τη μαγειρική: μακαρόνια, σαλάτες, λαχανικά, πουλερικά, θαλασσινά κ.α.
ΒΑΤΟΣ: Απαλύνει τους πόνους του τοκετού, Δυσεντερία, Διάρροια, Υπέρταση, Αιμορροΐδες, Άφθες, Ουλίτιδα.
ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ: Εξωτερική Χρήση για αιμορραγίες, Δερματοπάθειες, Εσωτερική Χρήση για την Αμυγδαλίτιδα, Λαρυγγίτιδα, Φαρυγγίτιδα, Διάρροια.
ΒΕΡΒΕΝΑ: Χωνευτικό, Πόνους στομάχου, Διάρροια.
ΒΕΡΒΕΡΙΔΑ: Διουρητικό, παθήσεις Ήπατος, Πέτρες Χολής.
ΒΕΡΜΠΑΣΚΟ (φλόμος): Διουρητικό, Βήχας, Βρογχίτιδα, Ουρικό Οξύ.
ΒΕΡΟΝΙΚΑ: Βήχας, Κρυολόγημα, Στομάχι, Ορεκτικό.
ΒΗΧΙΟ: Βήχας, Κρυολόγημα.
ΒΙΜΠΟΥΡΝΟ: Πόνους περιόδου, Τονωτικό, Καρδιακό.
ΒΙΣΚΟΣ – ΓΚΙ – ΙΞΟΣ: Υπέρταση, Καρδιά αποτρέπει τις θρομβώσεις.
ΒΡΩΜΗ: Βήχας, Γρίπη, Άγχος, Κατάθλιψη.

Γ

ΓΑΪΔΟΥΡΑΓΚΑΘΟ: Τονωτικό, Ορεκτικό, Πέτρες Χολής, Συκώτι.
ΓΑΛΛΙΟΝ: Πρησμένους αδένες, Πέτρες στα νεφρά.
ΓΕΝΤΙΑΝΗ: Ανορεξία, Δυσπεψία.
ΓΕΡΑΝΙΟ: Τονωτικό, Διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος Εξωτερική Χρήση για την Ακμή.
ΓΛΥΚΑΝΙΣΟ: Βήχας, Άσθμα, Τονωτικό, Στομάχι, Δυσπεψία, Αυξάνει την παραγωγή γάλακτος, Για τη μαγειρική: γλυκά φούρνου, μαρμελάδες κ.α.).
ΓΛΥΚΟΡΙΖΑ: Γλυκαντικό Γεύσης, Κρυολόγημα, Βήχας, Άσθμα, Έλκος.
ΓΟΜΑ ΑΡΑΒΙΑΣ: Διάρροια.

Δ

ΔΑΦΝΗ: Ρευματισμούς, Αρθριτικά, Πυρετός. Για τη μαγειρική: όσπρια, στιφάδο κ.α.).
ΔΕΝΔΡΟΛΙΒΑΝΟ: Τονωτικό, Κατάθλιψη, Καρδιά, Πονοκέφαλος, Τυμπανισμός, Υπερκόπωση, Εξωτερικά για τριχόπτωση, Πιτυρίδα.
ΔΙΚΤΑΜΟ: Στομάχι, Αφροδισιακό, Νεύρα, Επουλωτικό Τραυμάτων (Εξωτερική Χρήση).
ΔΡΑΚΟΝΤΙΑ: Βρογχίτιδα, Φλεγμονές στόματος, Μύτης, Λαιμού, Στομάχι (ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ).
ΔΥΟΣΜΟΣ: Πόνους στομάχου, Αέρια, Κρυολόγημα, Ναυτία, Άγχος, Ένταση, Πόνους περιόδου, για τη μαγειρική: κεφτέδες, σαλάτες, μπιφτέκια, σούπες κ.α.).

Ε

ΕΛΕΥΘΕΡΟΚΟΚΚΟΣ: Αυξάνει την αντοχή του οργανισμού, Κατάθλιψη, Εξάντληση, Διεγερτικό κυκλοφορικού, Αγγειοδιασταλτικό.
ΕΛΙΑ (φύλλα φρέσκα ή αποξηραμένα): Αρτηριακή πίεση, Χοληστερίνη, Σάκχαρο.
ΕΠΙΛΟΒΙΟ: Προστάτης.
ΕΡΙΓΚΕΡΟΝ: Διουρητικό, Ρευματισμούς, Παθήσεις κύστεως.
ΕΡΥΘΡΑΙΑ (κενταύριο): Ορεκτικό, Πυρετός, Χωνευτικό, Ίκτερος, Συκώτι.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Ορεκτικό, Δυσπεψία. Για τη μαγειρική: ομελέτες, ψάρι, κρέας, σαλάτες, κοτόπουλο).
ΕΥΚΑΛΥΠΤΟΣ: Αρθρίτιδα, Άσθμα, Βήχας, Κρυολόγημα, Ρευματισμούς, Νευραλγίες, Κυστίτιδα.
ΕΥΦΡΑΖΙΑ: Κρυολόγημα, Εξωτερική Χρήση για διαταραχές ματιών.
ΕΦΕΔΡΑ: Διουρητικό, Άσθμα.
ΕΧΙΝΑΤΣΙΑ: Βήχας, Στομάχι, Πονοκέφαλος, Αδένες, Αυξάνει την φυσική αντίσταση του οργανισμού.

Ζ

ΖΑΜΠΟΥΚΟΣ: Κρυολόγημα, Βήχας, Πονόλαιμος, Πνευμονία.

Θ

ΘΡΥΜΠΑ: Κρυολόγημα. Για τη μαγειρική: πατάτες, ομελέτες, σάλτσες, κρέατα.
ΘΥΜΑΡΙ: Τονωτικό, Διουρητικό, Διεγερτικό, Πέψη, Ευεξία, Κρυολόγημα. Για τη μαγειρική: ψάρι, θαλασσινά, κοτόπουλο, πατάτες κ.α.

Ι

ΙΒΙΣΚΟΣ: Αντιοξειδωτικό, Εσωτερικές Αιμορραγίες, Πόνους περιόδου.
ΙΝΟΥΛΑ: Χωνευτικό, Αναπνευστικά προβλήματα.
ΙΡΙΔΑ: Βήχας, Διάρροια, Διουρητικό, Χολή, Κύστη, Σπλήνα.
ΙΤΙΑ: Τονωτική, Πυρετός, Αρθρίτιδα, Πονοκέφαλος, Φλεγμονές.

ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΟΥ ΓΕΝΙΑ: Διουρητικό, πέτρες Νεφρών, Χολής, Ουρική Αρθρίτιδα, Σάκχαρο, Αρτηριοσκλήρυνση, Τονωτικό, Έμμηνος Ρύση .
ΚΑΛΕΝΤΟΥΛΑ: Χωνευτικό, Έλκος, πόνοι Περιόδου, για Εξωτερική Χρήση: για εγκαύματα κεντρίσματα εντόμου. Για τη μαγειρική: χρωστική για το βούτυρο, το τυρί κ.α.
ΚΑΜΒΑΛΛΑΡΙΑ: Καρδιοτονωτικό, Διουρητικό, Ηρεμιστικό, Εμετός.
ΚΑΝΕΛΛΑ: Αναπνευστικά προβλήματα, Βρογχίτιδα, Δυσεντερία, Νεφρών, Ήπαρ, Αφροδισιακό, Θερμαντικό, για τη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική (στα μπισκότα και στο τσάι).
ΚΑΡΔΑΜΟ: Διεγερτικό, Ορεκτικό, Δυσπεψία, Ουλίτιδα.
ΚΑΡΥΔΟΦΥΛΛΑ: Τονωτικό, Σάκχαρο, Εξωτερική Χρήση για τις Δερματοπάθειες.
ΚΑΣΤΑΝΙΑ: Τονωτικό, Πυρετός, Διάρροια, Αρθρίτιδα, Εξωτερική Χρήση για τα μάτια και τις αιμορροΐδες.
ΚΑΨΕΛΛΑ: Καθαρισμός αίματος, Αρτηριακή πίεση, Κυκλοφορία Αίματος, Τόνωση Καρδιάς, Μολύνσεις Ουροδόχου Κύστεως, πόνους Περιόδου, Τοκετός.
ΚΛΗΜΑΤΟΦΥΛΛΑ: Κυκλοφορικό, Αιμορροΐδες, Διάρροια.
ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΙΠΕΡΙΑ: Ενισχυτικό γεύσης, Καρδιά, Κυκλοφορικό.
ΚΟΛΙΑΝΔΡΟΣ: Χωνευτικό, Διεγερτικό, Αφροδισιακό, Στομάχι, Νευρική Ανορεξία, Κόπωση,Πονοκέφαλος, για τη μαγειρική: γλυκά, κέικ, ψωμί κ.α.
ΚΟΛΛΙΤΣΙΔΑ (ΛΑΛΑ ΑΡΚΤΙΟΝ): Αϋπνία, Διουρητικό, Στομάχι, Εξωτερική Χρήση για δερματοπάθειες.
ΚΟΥΜΑΡΙΑ (φύλλα): Δυσκοιλιότητα, Προστάτης, Αιμορραγίες της μήτρας.
ΚΟΥΡΚΟΥΜΗ (κιτρινόριζα): Διεγερτικό Χοληδόχου Κύστης, Ήπατος, Παγκρέατος, Δυσπεψία, Χρωστική Τροφίμων.
ΚΡΑΤΑΙΓΟΣ: Υπόταση, Υπέρταση, Στηθάγχη, Κυκλοφορικό.
ΚΡΕΜΜΥΔΙ: Διαβήτης, Τονωτικό, Υπέρταση. Για τη μαγειρική: κρέας, κυνήγι, σαλάτες κ.α.
ΚΡΙΘΑΡΙ: Τονωτικό, Έλκος, Στομαχικές Διαταραχές, Φυσική δύναμη, Αντιοξειδωτικό, Χοληστερίνη.
ΚΡΟΚΟΣ: Χωνευτικό, Άσθμα, Αναιμία, Κατάθλιψη, Δυσεντερία, Διουρητικό, Εμμηνόπαυση. Για τη μαγειρική: χρωστική σε διάφορα φαγητά).
ΚΥΔΩΝΙΑ: Μαλακτικό Βήχα, Πονόλαιμος, Αϋπνία, Αφροδισιακό γυναικών.
ΚΥΜΙΝΟ: Αεροφαγία, Ταχυπαλμίες, Ανορεξία, Δυσπεψία, Κολικοί, Συστατικό για συνταγές με χοιρινό και λάχανο, Σούπες Μακαρόνια κ.α.

Λ

ΛΑΓΟΚΟΙΜΗΘΙΑ: Σάκχαρο, Χωνευτικό, Βήχας.
ΛΑΜΙΟΥΜ: Βοηθά στον ύπνο, Κρυολόγημα, Δυσκοιλιότητα.
ΛΑΠΑΘΟ: Δερματοπάθειες, Φαγούρες, Χωνευτικό, Ωτίτιδα, Ίκτερος, Φυματίωση.
ΛΕΒΑΝΤΑ: Ηρεμιστικό, Ημικρανία, Πονοκέφαλος, Νευρασθένειες, Αϋπνία, Εντομοαπωθητικό αντί για τη χρήση της ναφθαλίνης.
ΛΕΜΟΝΙ: Δροσιστικό Αρθρίτιδα, Πυρετός, Ρευματισμοί, Βήχας, Δυσπεψία.
ΛΕΟΝΟΥΡΟΣ: Παθήσεις Καρδιάς, Κυκλοφορικό, Θρομβώσεις.
ΛΕΥΚΗ: Πυρετός, Διουρητικά, Τονωτικά, Διαταραχή Ουροποιητικών, Ουρική Αρθρίτιδα, Νεύρωση στομάχου.
ΛΙΝΑΡΟΣΠΟΡΟΣ: Ίκτερος, Πέτρες Χολής, Ρευματόπονους, Βρογχικά, Πνευμονία.
ΛΥΚΙΣΚΟΣ: Ορεκτικό, Χωνευτικό μείωση νευρικής έντασης, Αϋπνία.
ΛΥΚΟΠΟΔΙ: Προβλήματα Θυρε-οειδή.
ΛΥΝΑΡΙΑ: Δερματοπάθειες, Δηλητηριάσεις, Δαγκώματα, Ηρεμιστικά, Ορεκτικό.

Μ

ΜΑΙΝΤΑΝΟΣ: Διουρητικό, Υπέρταση, πέτρες στα Νεφρά, Ταχυπαλμία, πόνους Περιόδου. Συστατικό για τη μαγειρική: κοτόπουλου, κρέατος, πουλερικών, ψαριών, λαχανικών πατά-τας και σαλατών.
ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ: (ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΤΟΞΙΚΟ). Καταπραϋντικό, Αφροδισιακό, Γονιμοποιητικό, Ήπιο ναρκωτικό
ΜΑΝΤΖΟΥΡΑΝΑ: Αϋπνίες, Άγχος, Στομαχόπονος, Πονοκέφαλος, Κοιλόπονος.
ΜΑΡΑΘΟΣ: Αδυνάτισμα, Διουρητικό, Δυσπεψία, καθαρίζει τα Νεφρά, Ναυτία, Πέψη, Βήχας, Γρίπη, ρυθμίζει την Έμμηνο Ρύση, αυξάνει την ποσότητα γάλακτος.
ΜΑΡΟΥΒΙΟ: Διαταραχές Αναπνευστικού, Τονωτικό, Αντιπυρετικό, Ήπαρ, Ηρεμιστικό.
ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ: Τονωτικό, Μελαγχολία, Αϋπνίες, Ουρικό Οξύ, Ναυτία, Υπέρταση, Ταχυκαρδίες, Νευρική ένταση, Ενοχλήσεις στομάχου, Κρυολόγημα.
ΜΕΝΤΑ: Δροσιστική, Κρυολόγημα, Δυσπεψία, Στομαχικούς πόνους, Τονωτικό.
ΜΗΝΥΑΝΘΟΣ: Ρευματισμούς, Αρθρίτιδα, Δυσπεψία, Ήπαρ, Χοληδόχος κύστη.
ΜΟΛΟΧΑ: Μαλακτικό, Βήχας, Βρογχικά, Φαρυγγίτιδα, Εξωτερικός Καθαρισμός Επιδερμίδας.
ΜΟΣΧΟΚΑΡΥΔΟ: Δυσπεψία, Διεγερτικό, Πέτρες Χολής. Για τη μαγειρική: παγωτά, κέικ, κρεατικά.
ΜΠΕΛΑΝΤΟΝΑ: Κατά της ακράτειας, Στομάχι, Κολικούς, Δυσκοιλιότητα Αιμορροΐδες.
ΜΠΟΛΝΤΟ: Λοιμώξεις ουροποιητικά, Πέτρες χολής.
ΜΠΟΡΑΝΤΖΑ: Διουρητικό, Τονωτικά, Κρυολόγημα, Πυρετός, Πνευμονικές Παθήσεις, Επινεφρίδια, Αυξάνει τη ροή του γάλακτος.
ΜΥΡΤΙΛΛΟΣ: Σάκχαρο, Τονωτικό, προλαμβάνει τον Πυρετό.

Π

ΠΑΙΩΝΙΑ: Βοηθά στον τοκετό.
ΠΑΠΑΡΟΥΝΑ: Ηρεμιστικό, Υπνωτικό, Βήχας, Κρυολόγημα, Μαλακτικό, Συστατικό για την παρασκευή ψωμιού, μπισκότων και κέικ.
ΠΑΣΙΦΛΩΡΑ: Ηρεμιστικό Καρδιοτονωτικό, Διουρητικό, Άγχος, Νευρική Ένταση, Αϋπνία.
ΠΕΝΤΑΝΕΥΡΟ: Μαλακτικό, Διουρητικό, Κρυολόγημα, Εξωτερική Χρήση για την επούλωση πληγών.
ΠΕΡΔΙΚΑΚΙ: Προστάτης, Πέτρες, Ουροποιητικά.
ΠΕΤΑΣΙΤΗΣ: Βήχας, Σπασμούς στομάχου, Χολή, Πόνοι.
ΠΕΥΚΟ: Βρογχίτιδα, Πνευμονία, Βήχας, Ρευματισμοί.
ΠΙΠΕΡΟΡΙΖΑ: Δυσπεψία, Ναυτία, Κακή Κυκλοφορία, Κρυολόγημα.
ΠΛΑΤΑΓΚΟ (ΨΥΛΛΙΟΝ): Μαλακτικό, Δυσκοιλιότητα, ερεθισμένα έντερα.
ΠΟΛΥΚΟΜΠΙ: Διάρροια, Ρευματόπονους, Κολικούς Διουρητικό, Αιμορροΐδες.
ΠΟΛΥΤΡΙΧΙ: Τονωτικό Μαλλιών, Κρυολόγημα, Φαρυγγίτιδα, Βρογχίτιδα, Άσθμα.
ΠΟΥΛΜΟΥΝΑΡΙΑ: Κρυολόγημα, Βρογχίτιδα, Παθήσεις Αναπνευστικού, Διουρητικό.
ΠΡΙΜΟΥΛΑ: Κρυολόγημα, Βήχας, Αμυγδαλίτιδα, Φαρυγγίτιδα, Ουλίτιδα, Κομπρέσες για επούλωση πληγών.

Ρ

ΡΕΒΕΝΤΙ: Διεγερτικό λειτουργίας του Ήπατος και της Πέψης.
ΡΕΙΚΙ: Διουρητικό, Ορεκτικό, Τονωτικό, Βήχα, Κρυολόγημα, Νευρικές παθήσεις.
ΡΙΓΑΝΗ: Βήχας, Στομαχόπονος, Άσθμα, Διάρροια, Εντερικές Διαταραχές, Ρευματισμούς, Πονόδοντος. Συ-στατικό για την μαγειρική πολλών φαγητών.

Σ

ΣΑΛΕΠΙ: Μαλακτικό, Θερμαντικό, Τονωτικό, Κρυολόγημα.
ΣΕΛΙΝΟ: Διεγερτικό, Αρθρίτιδα, Βρογχίτιδα, Ανορεξία, Ρευματισμούς, Διουρητικό, Τονωτικό, Ουρικό οξύ. Για τη μαγειρική σούπας, σαλάτας, κρεατικών και πουλερικών.
ΣΗΜΥΔΑ: Τονωτικό, Διουρητικό, Προβλήματα ουροδόχου κύστεως και νεφρών, Ρευματισμοί.
ΣΙΝΑΠΟΣΠΟΡΟΣ: Διεγερτικό, Διουρητικό, Κρυολόγημα, Βρογχίτιδα, Πνευμονία, Ρευματισμούς, Χρόνια Δυσκοιλιότητα, Πονοκέφαλος. Εξωτερική Χρήση για τους μώλωπες.
ΣΚΟΡΔΟ: Αρτηριοσκλήρωση, Υπέρταση, Χοληστερίνη, Τριγλυκερίδια, Καρδιακά προβλήματα, Νευραλγίες, για την μαγειρική πολλών φαγητών.
ΣΚΟΡΠΙΔΙ: Διουρητικό, Πέτρες στα Νεφρά, Βήχας, Σπλήνα, Στηθικές παθήσεις.
ΣΚΟΥΤΕΛΛΑΡΙΑ: Νευρική Εξάντληση, Προεμμηνορροϊκή ένταση, Αϋπνία.
ΣΜΥΡΝΑ (ΜΥΡΟ): Γαργάρες, Πονόλαιμος, Μολυσμένα Ούλα, Μυκητιάσεις στόματος και ποδιών.
ΣΤΕΛΑΡΙΑ: Δερματικές παθήσεις, Λοιμώξεις Ουροποιητικού.
ΣΥΚΟΦΥΛΛΑ: Άσθμα, Βήχας, Φαρυγγίτιδα.
ΣΥΜΦΥΤΟ: Μαλακτικό, Επουλωτικό πληγών, Ορεκτικό, Χωνευτικό, Κολίτιδα, Έλκος.
ΣΙΝΑΜΙΚΗ: Δυσκοιλιότητα.

Τ

ΤΑΝΑΣΕΤΟ: Χωνευτικό, Κολίτιδα, προβλήματα Ουροποιητικού, Ήπατος και Χολής, Τριχόπτωση, Έμμηνο Ρύση.
ΤΖΙΝΣΕΝΓΚ: Τονωτικό, κατάλληλο για εξασθενημένους οργανισμούς, Αφροδισιακό, Άγχος, Αμνησία, Ανορεξία, Διαβήτης, Κατάθλιψη.
ΤΙΛΙΟ: Ελαφρά υπνωτικό, Βήχας, Ρευματισμούς, Αρθρίτιδα, Δυσκοιλιότητα, Δυσπεψία, Πέτρες στα Νεφρά, Ημικρανίες.
ΤΟΥΓΙΑ: Διουρητικό, Εξωτερική Χρήση για κρεατοελιές, Λιπαρά δέρματα.
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ: Διουρητικό, Τονωτικό, Πυώδη Αμυγδαλίτιδα, Πληγές στο στόμα, Πονοκέφαλος, Ζαλάδες.
ΤΡΙΒΟΛΙ: Διεγερτικό της κυκλοφορίας, μειώνει την Πίεση, διεγερτικό του Ήπατος.
ΤΡΙΓΩΝΕΛΛΑ: Μαλακτικό, Χωνευτικό, Αντιοξειδωτικό, Αναιμία, Σάκχαρο, Αυξάνει τη ροή γάλακτος, Πόνους περιόδου .
ΤΡΙΦΥΛΛΙ: Τονωτικό, Αναιμία, Βρογχίτιδα, Κοκίτης, Βήχας, Εξωτερική Χρήση για πρηξίματα και πληγές.
ΤΣΑΪ ΒΟΥΝΟΥ: Αντιοξειδωτικό, Κρυολόγημα, Πεπτικό, Διουρητικό, Βήχας.
ΤΣΑΪ ΜΑΥΡΟ: Διεγερτικό, Τονωτικό, Διάρροια, Χωνευτικό, Θερμαντικό, Εφιδρωτικό, Κρυολόγημα, Βήχας, Συνάχι, Διουρητικό, Νταμιάνα.
ΤΣΑΪ ΠΡΑΣΙΝΟ: Αντιοξειδωτικό, Τονωτικό, Χοληστερίνη, Υπέρταση, Υπερένταση, Υπερτριγλυκερίδια.
ΤΣΙΜΙΤΣΙΦΟΥΓΚΑ: Νευρικοί και μυϊκοί πόνοι.
ΤΣΙΝΓΚΟ ΜΠΙΛΟΜΠΑ: Για μακροβιότητα.
ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ: Διουρητικό, Σάκχαρο, Αφροδισιακό, Ουρικό Οξύ, πέτρες στη χολή

Υ

ΥΔΡΑΣΤΙΣ: Βήχας, Αιμορραγίες Μήτρας, Τονωτικό, Εξωτερική Χρήση στα ερεθισμένα δέρματα.
ΥΟΣΚΥΑΜΟΣ: Υπνωτικό, Εγκεφαλικές παθήσεις, Βήχα, Κοκίτη, Ακράτεια ούρων, Αιμορροΐδες, Υστερίες, Αιμοπτύσεις, Μητρορραγίες (χρήση με προσοχή).
ΥΣΣΩΠΟΣ: Ορεκτικό, Χωνευτικό, Φαρυγγίτιδα, Αμυγδαλίτιδα, Ερεθισμένο λαιμό, Κρυολόγημα, Ηρεμιστικό, Χαλαρωτικό, Κατάθλιψη.

Φ

ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ: Τονωτικό, Διεργετικό, Κατάθλιψη, Εφιδρωτικό, Δυσπεψία, Γαστρίτιδα, Αρθρίτιδα, Υπερτασικό.
ΦΛΙΣΚΟΥΝΙ: Τονωτικό, Κολικούς στομάχου και εντέρων, Δυσπεψία, Δροσιστικό.
ΦΟΥΜΑΡΙΑ: Διεγερτικό του Ήπατος και της Χοληδόχου Κύστεως.
ΦΡΑΓΚΑΡΙΑ: Γαστρικές φλεγμονές και λοιμώξεις, Ίκτερος, Ορεκτικό.
ΦΡΑΟΥΛΙΑ (ΦΥΛΛΑ): Διουρητικό, Ηρεμιστικό, καθαρίζει το Αίμα, Εξάντληση.
ΦΤΕΛΙΑ: Κατά των φλεγμονών, Καταπραϋντικό, Διάρροια.
ΦΥΚΙΑ: Κρέμες, Πλούσια σε ιώδιο, Αδένες.
ΦΥΛΛΑ ΕΛΙΑΣ: Διουρητικό, Υπέρταση, Αρτηριοσκλήρωση, Ζαχαρώδη Διαβήτη.
ΦΥΤΟΛΑΚΑ: Ρευματισμούς, Αδενοπάθεια (ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ)

Χ

ΧΑΜΟΜΗΛΙ: Χαλαρωτικό, Άγχος, Δυσπεψία, Αϋπνία, Έλκος, Στομάχου, Κολικούς, Διάρροια, Εξωτερική Χρήση για πλύσεις μολυσμένων πληγών.
ΧΑΡΟΥΠΙΑ (ΣΠΟΡΟΙ): Οστεοπόρωση.
ΧΕΛΙΔΟΝΙΟ: Χοληδόχος Κύστη, Στομάχι, Έντερα.
ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ: Κρυολόγημα, Πυρετός, Πονοκεφάλους.
ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΑ (ΣΟΛΙΝΤΑΓΚΟ): Ουρολοίμωξη, Παθήσεις Ουροποιητικών Διάρροια, Χωνευτικό, Στομάχι, Διεγερτικό Νεφρών, Χολής και Ήπατος.
ΧΡΥΣΟΡΙΖΑ: Τονωτικό, Επουλωτικό, παθήσεις Νεφρών και Κύστεων.

Ευρετήριο βοτάνων (Δ)

Δατούρα (Datura Stramonium)
Datura_4Το στραμώνιο (Δατούρα το στραμώνιον) είναι αυτοφυές στη χώρα μας και αξιοποιείται στη θεραπευτική από το 18ο αιώνα. Όλα τα μέρη του φυτού είναι τοξικά και θεωρούνται παραισθησιογόνα. Τα αλκαλοειδή που περιέχονται στα φύλλα και τα σπέρματα του στραμώνιου (ατροπίνη, σκοπολαμίνη, υοσκυαμίνη) έχουν αντισπασμωδικές και ναρκωτικές ιδιότητες που βρίσκουν εφαρμογές στην παρασκευή φαρμακευτικών προϊόντων για τη θεραπεία του άσθματος, του σπαστικού βήχα, νευραλγιών, του πάρκινσον κ.ά. Πρόκειται για δηλητηριώδη φυτό, δύσοσμο με γεύση πικρή που περιέχει δραστικά χημικά. Η τοξικότητα του φυτού διαφέρει από φυτό σε φυτό και η χρήση του κρίνεται πολύ επικίνδυνη. Σε υπερβολικές δόσεις μπορεί να επέλθει ο θάνατος ή μόνιμη παραφροσύνη.

Δάφνη ( Laurus Nobilis)
dafniΕίναι ένα αρωματικό φυτό της οικογένειας των Δαφνοειδών. Στην Ελλάδα απαντάται και αυτοφυής. Επίσης, στον ελληνικό χώρο καλλιεργείται και η δάφνη του Απόλλωνα, γνωστή με τα λαϊκά ονόματα βαγιά, δάφνη, δαφνολιά και φυλλάδα.
Στη δάφνη αποδίδονται φαρμακευτικές ιδιότητες από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης τη χορηγούσε ως αναλγητικό μετά τον τοκετό και σε διάφορα γυναικολογικά προβλήματα. Με δαφνέλαιο θεράπευε τη στειρότητα. Ο Διοσκουρίδης συνιστούσε το αφέψημα της σε παθήσεις της κύστης και της μήτρας, τους λιωμένους καρπούς της στο άσθμα και στη φυματίωση και το χυμό τους σε περιπτώσεις βαρηκοΐας και κόπωσης. Στη λαϊκή θεραπευτική θεωρείται ως αντιρρευματικό, εναντίον της παραμορφωτικής αρθρίτιδας και ως βοηθητικό της πέψης. Επίσης το δαφνέλαιο θεωρείται πως σταματάει την τριχόπτωση και σκουραίνει το μαλλί. Τέλος, Το αιθέριο έλαιο της δάφνης χρησιμοποιείται για μασάζ σε πιασμένους μυς αλλά και σε ρευματοπάθειες. Λέγεται ακόμη, ότι το υπέροχο άρωμα της καθαρίζει το μυαλό και φέρνει διαύγεια.

Δαφνοκερασιά (Prunus Laurocerasus)
dafnokerasiaΑειθαλές φυτό που φτάνει μέχρι και τα 5 μέτρα ύψος. Στην Ελλάδα την βρίσκουμε στις ορεινές περιοχές της Θράκης και είναι επίσης γνωστό με τις ονομασίες δαφνοκερασιά, ροδαφινιά και λαουροκέρασος. Πρόκειται για δηλητηριώδες φυτό, καθώς τα φύλλα του και τα σπέρματά του περιέχουν υδροκυάνιο γι’ αυτό και είναι πολύ τοξικά. Σε υπερβολική ποσότητα μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική ανεπάρκεια και θάνατο.
dafnokerasia_1Για θεραπευτικούς σκοπούς συλλέγονται τα νεαρά φύλλα, τα οποία χρησιμοποιούνται σε διάφορα παρασκευάσματα κατά των νευρικών σπασμών των μυών και της κράμπας του στομάχου. Γενικά δρα ως αντισπασμωδικό, ναρκωτικό, οφθαλμικό και ηρεμιστικό.
Στην ιατρική χρησιμοποιείται κυρίως το ανθόνερο από την απόσταξη των φύλλων του φυτού για οφθαλμολογική χρήση.
Στην ομοιοπαθητική το βάμμα που εξάγεται από τα φύλλα, χρησιμοποιείται σαν καταπραϋντικό του νευρικού συστήματος και σαν σπασμολυτικό. Επίσης, θεωρείται ότι βοηθά στην αντιμετώπιση της οξείας πνευμονίας, του νευρικού βήχα, του άσθματος κ.α.

Δαχτυλίδα
daktylidaΤο βότανο είναι ιθαγενές της Δυτικής Ευρώπης. Αν και καλλιεργείται, το αυτοφυές φυτό θεωρείται ανώτερο σε ποιότητα, ενώ τα φύλλα συλλέγονται το καλοκαίρι.
Η δακτυλίτιδα έχει εμφανή τονωτική δράση στις καρδιοπάθειες. Η καρδιοπάθεια χειροτερεύει όταν μειώνεται η ικανότητα της καρδιάς να συντηρεί την κανονική κυκλοφορία του αίματος.
Οι καρδιοενεργοί γλυκοζίτες τηςdaktylida_1 δακτυλίτιδας επιτρέπουν στην καρδιά να κτυπά πιο δυνατά, αργά και κανονικά, χωρίς να απαιτείται περισσότερο οξυγόνο.
Συγχρόνως διεγείρει την παραγωγή ούρων, πράγμα το οποίο μειώνει τον όγκο του αίματος και έτσι ελαττώνει το φορτίο της καρδιάς.
Η δακτυλίτιδα επιτρέπει στην καρδιά να κτυπά πιο ομαλά και είναι ένα ανεκτίμητο γιατρικό για τις καρδιοπάθειες. Χρησιμοποιείται μόνο με την επίβλεψη ειδικού, καθώς ενδέχεται να επιφέρει ακόμη και θάνατο σε υπερβολική δόση.

Δελφίνιο (Delphinium Pandora)
delphiniumΛέγεται και ψειροβότανο ή αγριοσταφίδα.
Το Δελφίνιο είναι δηλητηριώδες φυτό, αλλά σε μικρές ποσότητες δίνει εξαιρετικά θεραπευτικά αποτελέσματα. Από πολύ παλιά, χρησιμοποιούνταν οι κοπανισμένοι σπόροι του φυτού σαν αλοιφή ενάντια στις ψείρες, στην ψωρίαση κτλ. Σήμερα οι σπόροι αυτοί χρησιμοποιούνται σαν “βάμμα” για επαλείψεις κατά των εκζεμάτων, αλλά και ενάντια σε νευραλγίες και πονόδοντους.
Θεωρείται τοξικό και γι αυτό το λόγο χρησιμοποιείται μόνο εξωτερικά. Είναι κατάλληλο σε περιπτώσεις κνησμού και ψώρας, ενώ απαλλάσσει από ψείρες και είναι καλό αιμοστατικό.

Δενδρολίβανο (Rosemarinus Officinallis)
rosemary_1Λέγεται και λασμαρί, δυσομαρίνι, λιβανόδεντρο.
Το Δενδρολίβανο είναι ένας αειθαλής και ανθεκτικός θάμνος, που τον συναντούμε σε όλη την Ελλάδα. Έχει ιδιότητες τονωτικές και αντισηπτικές. Θεωρείται διεγερτικό της κυκλοφορίας του αίματος (ατονία, υπερκόπωση, εξάντληση, υπόταση) και ευεργετικό στις διαταραχές του νευρικού συστήματος (ημικρανίες, ζαλάδες, κατάθλιψη, αϋπνία, ένταση, άγχος).
Το αιθέριο έλαιο του Δεντρολίβανου χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία για προβλήματα κυκλοφορικού, για τον πονοκέφαλο, την κούραση, τις μολύνσεις του δέρματος, τους μυϊκούς πόνους, για κράμπες, βελτίωση μνήμης, πνευματική διαύγεια και πονοκεφάλους.
rosemary_2Επίσης έχει αποδειχθεί πως το άρωμα του δενδρολίβανου βοηθά σε προβλήματα μνήμης και ενισχύει την συγκέντρωση γιατί διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος προς τον εγκέφαλο. Ακόμη βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος στο τριχωτό της κεφαλής και ενισχύει την τριχοφυΐα. Θεωρείται τέλος, νευροτονωτικό και χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του χρόνιου άγχους και της κατάθλιψης.

Δίκταμο (Origanum dictamnus)
diktamoΓνωστό από τη Μινωική περίοδο, το Δίκταμο προτάθηκε από τον Ιπποκράτη για την αντιμετώπιση διαταραχών του γαστρεντερικού συστήματος. Λέγεται και έρωντας, στοματόχορτο, αδίχταμος, σταμνόχορτο, στοματόχορτο, σταματόχορτο, στομαχόχορτο κ.α. Είναι ένα φυτό που ευδοκιμεί μόνο στη Κρήτη και το συναντούμε σε ορεινές και λοφώδεις ασβεστολιθικές εκτάσεις, σε φαράγγια, σε γκρεμούς και βράχους των ορεινών περιοχών. Στην Κρήτη καλλιεργείται οργανωμένα από το 1920, αλλά η ποιότητα του καλλιεργούμενου είναι πολύ κατώτερη του αυτοφυούς δεδομένου ότι οι ιδιότητες του φυτού μειώνονται όταν αυτό καλλιεργείται και επιπλέον, αυτές μειώνονται ακόμα περισσότερο όταν αυτό καλλιεργείται μακριά από την Κρήτη. Σήμερα τρία διαφορετικά είδη φυτών μοιράζονται την ονομασία, με τα δύο από αυτά (Dictamnus albus και Origanum dictamnus) να θεωρούνται φαρμακευτικά.
diktamo_2Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία η κύρια χρήση του είναι να καταπραΰνει τους πόνους του στομάχου και της κοιλιάς. Το δίκταμο δρα ως αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό ενώ έχει διαπιστωθεί ότι έχει αντιμικροβιακή δράση. Θεωρείται φάρμακο για το στομάχι (στομαχόχορτο) και τα αποστήματα γιατί εμφανίζει επουλωτικές και στυπτικές ιδιότητες . Συστήνεται σε διαταραχές του στομάχου, κολικούς και φλεγμονές του γαστρεντερικού συστήματος. Επίσης σε νευρικές διαταραχές, πονοκεφάλους και άλλα νοσήματα του νευρικού συστήματος, εξαιτίας των καταπραϋντικών ιδιοτήτων που εμφανίζει. Για τις αντισηπτικές του ιδιότητες χρησιμοποιείται σε γρίπη και κρυολογήματα, επίσης ως αιμοστατικό (σταματόχορτο) και ενάντια στην κακοσμία του στόματος (στοματόχορτο).
Το μόνο που πρέπει να προσέχουμε είναι η υπερδοσολογία, πράγμα που ισχύει για όλα τα βότανα. Καλό είναι να μην καταναλώνεται από τις εγκύους συχνά.

Δίψακος (Dipsacus Sylvestris)
DipsacusΛέγεται και νεράγκαθο και είναι ένα αγριόχορτο ενδημικό της Ευρώπης. Το όνομα του φυτού προέρχεται από τη λέξη «δίψα», ενώ τα φύλλα του είναι διαμορφωμένα με τρόπο τέτοιο που συγκρατούν το νερό. Ο Διοσκουρίδης το ονόμασε «λουτρό της Αφροδίτης», γιατί οι κοπέλες που πίνουν το νερό από τα φύλλα του δίψακου ομορφαίνουν.
Δίψακος αυτοφυής συναντάται στη Θεσσαλία. Θεωρείται ότι ανοίγει την όρεξη, προκαλεί εφίδρωση, διούρηση, ενώ το σιρόπι από τον χυμό του σε συνδυασμό με ζάχαρη δρα ευεργετικά στο αίμα. Το νερό που συλλέγεται στις λεκάνες των φύλλων του, θεωρείται ότι έχει καθαρτικές ιδιότητες και συνιστάται για πλύση των ματιών και σαν θεραπεία για μυρμηγκιές και φακίδες.
Στην ομοιοπαθητική , χρησιμοποιούν ένα βάμμα από φρέσκο, ανθισμένο φυτό, για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων, των συριγγίων του πρωκτού, καθώς και της φυματίωσης.

Δρακοντιά (Arum Italicum)
drakontia_1Η Δρακοντιά γνωστή και ως φιδόχορτο, είναι πολυετές ποώδες φυτό των εύκρατων περιοχών. Ολόκληρο το φυτό (άνθη, φύλλα, κορμός, ρίζα) είναι τοξικό και δηλητηριώδη για τον άνθρωπο αλλά και για τα ζώα, με δυσάρεστη οσμή και γεύση γιατί περιέχει ένα δηλητήριο χημικώς ασταθές, την αροίνη. Η αροίνη είναι επίσης τοξική για το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ προσδίδει σε ολόκληρο το φυτό έντονα πικρή γεύση και παρατεταμένα καυστική. Περιέχει επίσης μεγάλες ποσότητες αμύλου και για το λόγο αυτό τον 16ο αιώνα το χρησιμοποιούσαν αντί άρτου μετά από πολύ καλό ψήσιμο για την εξουδετέρωση της τοξικότητας. Στην αρχαιότητα αναφέρεται από τον Ιπποκράτη ως αφροδισιακό. Από το φυτό συλλέγεται η ρίζα, η οποία μετατρέπεται μέσω βρασμού σε κρέμα για χρήση σε σε αρθραλγίες και αρθρίτιδες. Εξωτερικά επιθέματα νωπής μη βρασμένης ρίζας προκαλούν υπεραιμία στην πάσχουσα άρθρωση και ύφεση του άλγους, λόγω της ερεθιστικής επίδρασης που έχει η αροίνη στο δέρμα. Οι σαπωνίνες που περιέχει προκαλούν υπεραιμία των βλεννογόνων και αύξηση της αιμάτωσης των σπλάχνων με αποτέλεσμα να έχουν διουρητική, εκτρωτική και αφροδισιακή δράση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα μικρά παιδιά γιατί έλκονται από το κόκκινο χρώμα της ταξικαρπίας του.

Δυόσμος (Mentha Spicata)
dyosmos_1Στενός συγγενής της μέντας, ο δυόσμος είναι ένα από τα τριάντα είδη του γένους Mentha.
Ο δυόσμος περιέχει φολικό οξύ, ριβοφλαβίνη, βιταμίνες Α, Β6, Ε, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, κάλιο, μαγγάνιο και χαλκό. Καταπραΰνει το στομαχικό άλγος ιδιαίτερα όταν προέρχεται από βαρυστομαχιά, είναι τονωτικός, χωνευτικός και μασημένα τα φύλλα του βοηθάνε στις ημικρανίες και τον πονόδοντο. Επίσης, ερευνητές μετά από μελέτες αναφέρουν την άμεσα αποτελεσματική του δράση σε περιπτώσεις σπαστικής κολίτιδας.
Το αιθέριο έλαιο του δυόσμου έχει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση. Καταπολεμά πολλά βακτηρίδια, όπως τον E. Coli που προσβάλει τα έντερα, το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, τη σαλμονέλα, τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο και τα βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα.

Ευρετήριο βοτάνων (Γ)

Γαιδουράγκαθο (Carduus marianus)
gaidouragkathoΤο συναντούμε και με τα ονόματα Κουφάγκαθο, Αγκάβατο ή Σίλυβο.
Οι σπόροι του περιέχουν φλαβονικά γλυκοσίδια, αιθέριο έλαιο, άλατα μηλικού οξέος, νιτρικό κάλιο, πικρό στοιχείο, γλίσχρασμα και η δράση τους βοηθά στην καλή λειτουργία της χολής, αυξάνοντας την έκκριση και την ροή της χολής από το ήπαρ και τη χοληδόχο κύστη. Μπορεί να βοηθήσει στο να περιοριστούν οι βλάβες στο συκώτι αλλά και στην ανανέωση των κυττάρων του. Χρησιμοποιείται ακόμα στη θεραπεία της ηπατίτιδας, του ίκτερου και της κύρωσης του ύπατος. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η αντικαρκινική, η νευροπροστατευτική αλλά και η καρδιοπροστατευτική του δράση λόγο της μείωση της χοληστερόλης που προκαλεί. Θεωρείται επίσης καλό αιμοστατικό για ρινορραγία, βαριά έμμηνα και πληγές, ενώ αυξάνει την ροή του γάλακτος και είναι απόλυτα ασφαλές για χρήση από μητέρες που θηλάζουν.

Γάλιο (Galium Aparine)
galioΠρόκειται για ένα φυτό που προτιμά τα υγρά μέρη και για το λόγο αυτό το βρίσκουμε κοντά στις κοίτες των ποταμών και σε βοσκότοπους και είναι περισσότερο γνωστό στη χώρα μας ως Κολλιτσίδα ή Καβαλλαριά. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεια χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση λοιμώξεων του ουροποιητικού και ως διεγερτικό του λεμφικού συστήματος. Είναι ωφέλιμο στη θεραπεία της κυστίτιδας και άλλων καταστάσεων του ουροποιητικού συστήματος που συνοδεύονται από πόνο. Είναι χρήσιμο στη θεραπεία ασθενειών όπως το έκζεμα, η ψωρίαση και η αρθρίτιδα, όπου απαιτείται αποτοξίνωση του σώματος. Χρησιμοποιείται, επίσης, παραδοσιακά κατά του καρκίνου, ιδίως αυτού του λεμφικού συστήματος. Έχει τη φήμη αντι-υπερτασικού και αντιπυρετικού και χρησιμοποιείται εξωτερικά ως πλύση σε έλκη και τραύματα. Η κολλιτσίδα έχει ποικίλες χρήσεις στα βοτανικά καλλυντικά και την περιποίηση του σώματος. ‘Έγχυμα του φυτού που απλώνεται στο δέρμα λέγεται ότι καθαρίζει τη χροιά της επιδερμίδας, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και κατά της πιτυρίδας.
Τα φρέσκα φύλλα και οι ανθοκορφές βράζονται και τρώγονται όπως το σπανάκι.

Γανόδερμα (Ganoderma lucidum)
ganodermaΕίναι ένα εδώδιμο μανιτάρι γνωστό για τα θαυματουργά του οφέλη στην υγεία. Αποτελείται κυρίως από σύμπλεγμα υδατανθράκων (υδροδιαλυτοί πολυσακχαρίτες), τριτερπένια, πρωτεΐνες και αμινοξέα. Τα μανιτάρια αυτά αναπτύσσονται πάνω σε ξύλο, συνήθως στους κορμούς των δέντρων στις τροπικές κυρίως περιοχές του πλανήτη. Είναι μεγάλα, ξυλώδη, με δερματώδη υφή. Το Γανόδερμα είναι ευρέως γνωστό ως «το μανιτάρι της αθανασίας» στην Κίνα, την Ιαπωνία και άλλες ασιατικές χώρες εδώ και 2000 χρόνια. Έχει βρεθεί ότι η χρήση του βοηθάει στην βελτίωση της υπέρτασης και της υπότασης, στην βελτίωση της χοληστερόλης, της χρόνιας βρογχίτιδας, του άσθματος, των αλλεργιών, του διαβήτη, της σωστής λειτουργίας των νεφρών, των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας και της εμμηνόπαυσης ενώ παράλληλα θεωρείται ισχυρό αντισταμινικό και αντιαλλεργικό. Τα τελευταία χρόνια έχει διαπιστωθεί η θετική επίδραση του στην εμπόδιση της μετάστασης του καρκίνου.
Η χρήση του μανιταριού αυτού μειώνει τον πόνο και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ πολύ σπάνια παρατηρούνται επιπλοκές από την χρήση του καθώς είναι μη τοξικό ακόμα και σε μεγάλες ποσότητες. Επίσης, καθυστερεί τη διαδικασία της γήρανσης ρυθμίζοντας το μεταβολισμό, επιδρώντας στις ελεύθερες ρίζες και ενισχύοντας το DNA.

Γαρίφαλο (Clove Leaf)
garyfaloΜεταξύ των σημαντικών συστατικών του περιέχει αιθέρια έλαια, τανίνες, φαλαινοειδή και τριτερπενοειδή. Περιέχει επίσης αρκετά μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως κάλιο, μαγγάνιο, σίδηρο, σελήνιο και μαγνήσιο. Βιταμίνες A και β-καροτένιο, βιταμίνη-Κ, βιταμίνη-Β6, θειαμίνη, ριβοφλαβλαβίνη και βιταμίνη-C. Το αιθέριο έλαιο του Γαρυφάλλου χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία ως αναλγητικό, αντιμολυσματικό, αντιμυκητιακό, αντισηπτικό, αφροδισιακό, γενικό νοητικό και συναισθηματικό τονωτικό, αναζωογονητικό και εντομοαπωθητικό. Έχει ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες και ανακουφίζει από τον πονόδοντο, τον πόνο από τσιμπήματα εντόμων και τον εμετό αναστέλλοντας τη ναυτία. Συμβάλλει στην αύξηση της κινητικότητας του εντέρου καθώς και στη βελτίωση της πέψης. Η ευγενόλη που περιέχει έχει αντιοξειδωτικές, αντισηπτικές, αντιφλεγμονώδεις και καταπραϋντικές ιδιότητες και μπορεί να δράσει σαν τοπικό αναισθητικό.
Θεωρείται επίσης, αντινευραλγικό, αναλγητικό, επουλωτικό, στομαχικό, διεγερτικό και παρασιτοκτόνο. Συστήνεται σε περιπτώσεις σωματικής και διανοητικής εξασθένησης και ως τονωτικό της μνήμης.

Γεντιανή (Gentiana lutea)
gentiani_1Άλλες ονομασίες: αγριοπιπεριά, αγριοκαπνός.
Είναι ένα πολυετές φυτό με κίτρινα άνθη που φτάνει σε ύψος τα 1-2 μέτρα και το βρίσκουμε στα βουνά της Βόρειας και της Κεντρικής Ευρώπης. Θεωρείται ως ένα από τα καλύτερα βοτανα για την ενίσχυση ασθενών που βρίσκονται στο στάδιο της ανάρρωσης και ως τονωτικό του γαστρεντερικού συστήματος. Λόγω κυρίως των πικρών ουσιών που περιέχει, ενεργοποιεί το πεπτικό σύστημα, διεγείρει την όρεξη και αυξάνει την ικανότητα του στομάχου να απορροφά θρεπτικά συστατικά. Επίσης βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου και της βιταμίνης Β12 και αναφέρεται η χρήση της στην αντιμετώπιση της αναιμίας. Συστήνεται ακόμη σε πυρετό, ρευματικά και δηλητηριώδη δαγκώματα. Στη χώρα μας την βρίσκουμε σε ορεινούς βοσκότοπους με όξινο έδαφος και ήλιο όπως στον Όλυμπο, στον Παρνασσό, στην Ήπειρο και στη Μακεδονία. Στον Όλυμπο η ωχρή γεντιανή ή του Κωχ, έχει γαλάζια άνθη. Από αυτή την Γεντιανή χρησιμοποιούμε τις ρίζες της και τα λουλούδια της που τα μαζεύουμε το απόγευμα και τα απλώνουμε να ξεραθούν αμέσως για να μην καταστραφούν. Η γεύση της Γεντιανής είναι λίγο πικρή, αλλά έτσι λένε, είναι τα καλά φάρμακα.

Γέον (Geum Urbanum) ή Γκέο ή Καρυοφίλλι
geonΣτη σύγχρονη βοτανοθεραπεια το Γέον χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές κυρίως για την αντιμετώπιση διαταραχών του πεπτικού συστήματος. Η υψηλή του περιεκτικότητα σε τανίνες (10-20%) χαρίζει στο Γέο επουλωτικές και στυπτικές ιδιότητες. Η ισχυρή στυπτικότητά του σε συνδυασμό με τις πεπτικές του ιδιότητές το καθιστά χρήσιμο σε εντερικά προβλήματα, όπως η διάρροια, η δυσεντερία, η βλεννώδης κολίτιδα, η ναυτία και ο εμετός. Η ευγενόλη που περιέχει προωθεί τη παραγωγή τρυψίνης στο πάγκρεας, η οποία βοηθάει σημαντικά στη πέψη πρωτεϊνών και για το λόγο αυτό χρησιμοποιείται σε βρεφικές τροφές. Η αιμοστατική του δράση ανακουφίζει τις αιμορροΐδες και τη λευκόρροια καθώς αντιμετωπίζει εσωτερικές και εξωτερικές αιμορραγίες. Θεραπεύει επίσης την ουλίτιδα, ενώ εσωτερικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα εμπύρετα κρυολογήματα και στην καταρροή. Στα συμπληρωματικά οφέλη του βοτάνου πρέπει να σημειωθεί η ομαλοποίηση της λειτουργίας του συκωτιού και της χοληδόχου κύστης, η οποία οφείλεται κυρίως στις πικρές ουσίες που περιέχει το βότανο.

Γεράνι (Pelargonium Graveolens)
geraniΤο βότανο περιέχει γερανίνη η οποία είναι πικρή ουσία, αιθέριο έλαιο, σημαντικά ποσά βιταμινών Α, Β και C και μεταλλικά στοιχεία όπως ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, γερμάνιο, τανίνες, μηλικό οξύ και φαινόλες (που δρουν ενάντια στους ιούς). Οι βλαστοί έχουν γεύση υπόπικρη και λίγο στυφή. Το αιθέριο έλαιο του Γερανιού βοηθάει στην συναισθηματική ισορροπία, απομακρύνει την αρνητική ενέργεια, χαλαρώνει από το στρες και τονώνει. Μπορεί να εξισορροπήσει τις ορμόνες σε όλα τα στάδια της ζωής της γυναίκας, ιδιαίτερα κατά την έμμηνο ρήση και την εμμηνόπαυση και θεωρείται πως δρα κατά της στειρότητας. Διαθέτει ισχυρή στυπτική, αντιβακτηριδιακή και αντιμικροβιακή δράση. Λίγες σταγόνες αιθέριου ελαίου μπορεί να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση διάφορων δερματολογικών προβλημάτων, όπως ακμή, στίγματα, λιπαρότητα, ρυτίδες, πληγές, μελανιές, οιδήματα κ.α. Είναι ιδανικό για φραγμένους πόρους, αφυδατωμένη επιδερμίδα, έρπητα, λιπαρά μαλλιά και κυτταρίτιδα. Ανακουφίζει από την κακή κυκλοφορία, τη φλεβίτιδα και την κατακράτηση υγρών. Ως έντονο εντομοαπωθητικό απομακρύνει τις ψείρες και θεραπεύει το έκζεμα. Στην ομοιοπαθητική το χρησιμοποιούν για τη περιποίηση των ματιών, των σπυριών του δέρματος, των λειχήνων και των φλεγμονών του στόματος.

Γιοχίμπε (Pausinystalia Yohimbe)
giohimbeΤο γιοχίμπε είναι τροπικό δέντρο της Κεντρικής και Δυτικής Αφρικής γνωστό για τις αφροδισιακές και διεγερτικές του ιδιότητες, εξαιτίας της γιοχιμπίνης, ενός αλκαλοειδούς, που υπάρχει στο φλοιό του. Είναι ισχυρότατο τονωτικό και αφροδισιακό και φαίνεται να καταπολεμά την ανδρική ανικανότητα. Είναι επίσης γνωστό στους κύκλους των αθλητών εδώ και πολλά χρόνια. Επιπλέον, η ουσία υοχιμβίνη που περιέχει, έχει βρεθεί ότι διευκολύνει τη λιπόλυση
Εξετάζεται επίσης επιστημονικά το ενδεχόμενο να διεγείρει περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη σεξουαλική επιθυμία. Οι άνθρωποι με προβλήματα στα νεφρά, τα άτομα με ψυχιατρικές παθήσεις καθώς και οι γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή θηλασμού δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν γιοχίμπε. Ως συμπλήρωμα διατροφής, ο αποξηραμένος φλοιός του δέντρου μετατρέπεται σε τσάι.

Γκαλέγκα (Galega Officinalis)
galegkaΑν και χρησιμοποιείται από παλιά ως γαλακταγωγό και για την ενίσχυση της ανάπτυξης των μαστικών αδένων, στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία η Γκαλεγκα χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές για την αντιμετώπιση του διαβήτη και για τη μείωση του σωματικού βάρους. Η ενεργή ουσία galegin που εντοπίζεται στο συγκεκριμένο βότανο παρουσιάζει παρόμοιες ιδιότητες με τη συνθετική ουσία guanidine που με τη σειρά της αποτελεί τη βάση του metformin, της γνωστής ουσίας για το διαβήτη. Ωστόσο, η χρήση του δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη θεραπεία ινσουλίνης, και πρέπει να γίνεται κάτω από την επίβλεψη ειδικού. Επίσης, έρευνες που έγιναν στο Πανεπιστήμιο του Strathclyde στη Γλασκώβη έδειξαν πως η κατανάλωση της Γκαλέγκα οδηγεί σε σημαντική απώλεια βάρους, το οποίο δεν επανέρχεται με την επιστροφή στο συνηθισμένο διαιτολόγιο. Η απώλεια βάρους φαίνεται επίσης να σχετίζεται με τη μείωση της γλυκόζης στο αίμα. Η Γκαλέγκα έχει ισχυρές ιδιότητες και η κατανάλωση της πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή.

Γκίνγκο Μπιλόμπα (Ginkgo Billoba)
Gingko biloba-LeafΕίναι το αρχαιότερο είδος δένδρου που έχει εντοπισθεί στον πλανήτη και πρόκειται για το βότανο με την μεγαλύτερη συνταγογράφηση παγκοσμίως. Τα κύρια ενεργά συστατικά του είναι τα φλανοειδή και οι λακτόνες. Προέρχεται από τη Κίνα, αλλά είναι κωνοφόρο που καλλιεργείται εντατικά σε περιοχές σε ολόκληρο το πλανήτη. Χαρακτηρίζεται από την ανθεκτικότητα του στο επιβαρυμένο από μόλυνση αστικό περιβάλλον και χρήσιμα μέρη είναι τα φύλλα του. Κλινικά δεδομένα έδειξαν ότι το Ginkgo Biloba είναι αποτελεσματικό στην αύξηση της ροής του αίματος στα άκρα και τον εγκέφαλο. Συμβάλει στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως είναι η απώλεια μνήμης, η απώλεια της δυνατότητας συγκέντρωσης και γενικότερα νοητικών δυσλειτουργιών που συνδέονται κυρίως με τα γηρατειά, συμπεριλαμβανομένης και της νόσου Altzheimer. Θεωρείται ότι δρα καταλυτικά έναντι του PAF (platelet activation factor) που ευνοεί τις θρομβώσεις του αίματος, τη συγκέντρωση χοληστερίνης και κατά συνέπεια οδηγεί σε αρτηριοσκλήρυνση. Έχει αποδειχθεί ότι έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες και προστατεύει αποτελεσματικά τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα των μεμβρανών. Έχει δράση στον εγκέφαλο, τον αμφιβληστροειδή του οφθαλμού και το καρδιαγγειακό σύστημα. Μπορεί να καταναλώνεται μακροχρόνια χωρίς ανεπιθύμητες παρενέργειες. Δεν πρέπει όμως να καταναλώνεται από άτομα που λαμβάνουν αντιθρομβωτικά φάρμακα (ακόμη και ασπιρίνη), χωρίς ιατρική συμβουλή.

Γκοτζι Μπερι (Lycium Chinense)
gojiΤο goji berry αποτελεί μία από τις πλουσιότερες πηγές βιταμινών και θρεπτικών ουσιών. Περιέχει πάνω από 18 διαφορετικά είδη αμινοξέων και βιταμινών όπως Β1 και Ε, β-καροτένιο (περισσότερο από τα καρότα), καθώς και μέταλλα όπως σίδηρο, ψευδάργυρο, ασβέστιο και φώσφορο. Σύμφωνα με σύγχρονες επιστημονικές μελέτες το φρούτο αυτό αποτελεί μία από τις λεγόμενες υπέρ-τροφές (super foods). Ενισχύει την παραγωγή της αυξητικής ορμόνης, η οποία μειώνεται φυσιολογικά με το πέρασμα της ηλικίας. Η υψηλή περιεκτικότητα του φρούτου σε κάλιο και αμινοξέα έχουν ως αποτέλεσμα την επιβράδυνση της διαδικασίας της γήρανσης των ιστών, γεγονός που είναι εμφανές ακόμη και στο δέρμα. Αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας του οργανισμού, ενισχύει την παραγωγή της τεστοστερόνης και τονώνει τη σεξουαλικότητα. Επίσης, βοηθά στη διατήρηση του επιπέδου του σακχάρου στο αίμα, αποτοξινώνει το συκώτι, προστατεύει από ασθένειες όπως ο ιός της ηπατίτιδας, το έλκος κ.α., και γενικότερα, βελτιώνει τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Περιλαμβάνει ακόμη δύο θρεπτικά συστατικά, την ζεαξανθίνη και την λουτεΐνη, οι οποίες βελτιώνουν την όραση και προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή χιτώνα από ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως ο καταρράκτης και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Συγκριτικά με το πορτοκάλι το οποίο περιέχει 750 μονάδες αντιοξειδωτικά, το σπανάκι με 1260 μονάδες και το βατόμουρο με 2400, το Goji Berry περιέχει 25100 αντιοξειδωτικές μονάδες!

Γκουαράνα (Paullinia cupana)
GuaranaΕίναι ένα αναρριχητικό φυτό που προέρχεται από τον Αμαζόνιο και είναι κοινό στη Νότια Αμερική . Καλλιεργείται πλέον σε ολόκληρο το κόσμο. Χρήσιμο μέρος του φυτού είναι οι σπόροι του. Πήρε το όνομα του από τους Ινδιάνους Guaranis της Ουρουγουάης και της Παραγουάης για τις διεγερτικές και τονωτικές του ιδιότητες. Οι ινδιάνοι παρασκεύαζαν και έπιναν το guarana για να αντιμετωπίσουν τη φοβερή ζέστη, την υγρασία, τη σωματική κόπωση, τους πόνους, τον πυρετό και ακόμα για την ενίσχυση της λίμπιντο. Σήμερα χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές κυρίως για την αντιμετώπιση πονοκεφάλων και ημικρανιών καθώς και για την αντιμετώπιση φαινομένων νευρικής εξάντλησης και κατάθλιψης. Αποτελεί αποτελεσματικό καρδιοτονωτικό και αυξάνει τις αντοχές στο αίσθημα κούρασης, ενώ περιορίζει το αίσθημα της πείνας χωρίς να επιφέρει τη χαρακτηριστική εξάντληση. Η δραστική ουσία γκουαρανίνη που περιέχει το βότανο είναι παρόμοια με την καφεΐνη, αλλά απορροφάται από τον οργανισμό σε πολύ χαμηλότερους ρυθμούς από ότι η καφεΐνη έχοντας ως αποτέλεσμα να προσφέρει περισσότερη ενέργεια από εκείνη του καφέ. Αποτελείται από οργανικές ουσίες που περιέχουν άζωτο και είναι σε θέση να διεγείρουν το μυϊκό σύστημα και να εξαφανίσουν το αίσθημα της κούρασης. Επίσης, περιέχει τανίνες που ευνοούν την έκκριση αδρεναλίνης και πολυφαινόλες, αντιοξειδωτικές ουσίες που καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες και προλαμβάνουν την γήρανση. Η Γκουαράνα αναζωογονεί δίχως να διεγείρει.

Γλιστρίδα (Portulaka Oleracea) ή Αντράκλα
glistrida_1Είναι φυτό μεσογειακό και φυτρώνει στα καλλιεργούμενα χωράφια και ιδιαίτερα στους αρδευόμενους λαχανόκηπους. Περιέχει βιταμίνες Α,C,B και καροτενοειδή, μαγνήσιο, ασβέστιο, κάλιο και σίδηρο, καθώς επίσης και τα περισσότερα Ω3 λιπαρά οξέα (λινολεϊκό οξύ) από κάθε άλλο λαχανικό. Μια κούπα φρέσκων φύλλων γλιστρίδας περιέχει 300 με 400 mg αλφα-λινολεικού οξέος, 90 mg ασβεστίου, 561 mg καλίου και περισσότερα από 2000 IUs βιταμίνης A. Ο πατέρας της βοτανικής Θεόφραστος (372-287 π.Χ.), σύστηνε τη γλιστρίδα ως φάρμακο για την καρδιακή ανεπάρκεια, το σκορβούτο, τον πονόλαιμο, το οίδημα στις αρθρώσεις και την ξηροδερμία, ο Διοσκουρίδης το χρησιμοποιούσε για θεραπεία πονοκεφάλων, δυσεντερίας, δάγκωμα σαυρών και φιδιών, θεραπεία ουροποιητικού και πεπτικού συστήματος, αναλγητικό καταπραϋντικό, αντιπυρετικό και αντί-υπερτασικό. Έχει υπόξινη γεύση και χρησιμοποιείται κυρίως σε καλοκαιρινές σαλάτες, αλλά μπορεί να γίνει και τουρσί για χειμωνιάτικες. Με γλιστρίδα φτιάχνονται σούπες ενώ μπορεί να μαγειρευτεί με κρέας ή ψάρι. Οι περιηγητές του 16ου -17ου αιώνα που επισκέφτηκαν την Αίγυπτο περιγράφουν ένα δροσιστικό παρασκεύασμα γλιστρίδας με γιαούρτι που δινόταν στους ασθενείς που παρουσίαζαν πυρετό. Κάτι παρόμοιο φτιάχνεται και σήμερα στη Κρήτη.

Γλυκάνισος (Aniseed China Star)
glykanisosΠροέρχεται από το φυτό με την κοινή ονομασία Illicium Verum.
Ο γλυκάνισος βοηθάει την πέψη και ανακουφίζει από τον τυμπανισμό της κοιλιάς, τον στομαχόπονο, την αεροφαγία και τους νευρικούς εμετούς και τους παιδικούς κολικούς. Επίσης, καταπραΰνει τον βήχα και τις κρίσεις άσθματος και θεωρείται γαλακταγωγό για λεχώνες. Είναι βότανο χωνευτικό, σπασμολυτικό, διουρητικό και θερμαντικό. Σε αϋπνίες συστήνεται ένα ποτήρι ζεστό γάλα στο οποίο έχουν μουλιάσει λίγοι σπόροι γλυκάνισου. Το αιθέριο έλαιο του Γλυκάνισου χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία ως αντιβακτηριδιακό, αντικαταθλιπτικό, αντισπασμωδικό, για την ασθματική βρογχίτιδα, την δυσπεψία, τους κοιλιακούς πόνους, την κολίτιδα, τους ρευματικούς και μυϊκούς πόνους, την ταχυκαρδία, ως τονωτικό του ανοσοποιητικού και χαλαρωτικό.Επίσης, χρησιμοποιείται ευρέως στη βιομηχανία καλλυντικών, κυρίως σε κρέμες για την αντιοξειδωτική του δράση και ως αρωματικό σε οδοντόπαστες και σαπούνια.

Γλυκόριζα (Glycyrhiza Glabra)
GLYKORIZA_4Είναι ένα πολυετές φυτό της ελληνικής χλωρίδας, το οποίο φτάνει μέχρι 1,5 μέτρα ύψος. Η ρίζα του φυτού μπορεί να φτάσει και τα δύο μέτρα ενώ τα ριζίδια φτάνουν έως και οκτώ μέτρα, με πολύτιμες φαρμακευτικές ιδιότητες, ήδη γνωστές από την αρχαιότητα. Ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης τις συνιστούν για τη θεραπεία των αναπνευστικών παθήσεων. Η αποξηραμένη ρίζα, αφού αφαιρεθεί ο πικρός φλοιός της, χρησιμοποιείται ως ρόφημα για κρυολογήματα, ερεθισμένο λαιμό και βρογχικό κατάρρου. Μεταξύ άλλων περιέχει γλυκοριζίνη, σαπωνίνες, φλαβονοειδή, πτητικό έλαιο, κουμαρίνες, ασπαριγίνη και οιστρογόνα. Η γλυκοριζίνη επενεργεί στα επινεφρίδια επιδεικνύοντας ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση, παρόμοια της κορτιζόνης. Επίσης βοηθά στη θεραπεία του ερεθισμένου λαιμού, του βήχα και του άσθματος καθώς έχει αποχρεμπτική και μαλακτική δράση. GLYKORIZA_1Είναι ευεργετική για το πεπτικό σύστημα καθώς λειτουργεί ως ήπιο καθαρτικό, ελαττώνει τα όξινα επίπεδα του στομάχου και ανακουφίζει από την καούρα. Έχει την ικανότητα να δημιουργεί ένα προστατευτικό στρώμα πάνω στα τοιχώματα του στομάχου επουλώνοντας το έλκος. Η ονομασία της οφείλεται στη γλυκιά γεύση των ριζών της αφού είναι 50 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη.

Φυτοθεραπεία Τα φυτά (βότανα) αποτελούν για αιώνες τη βασική πηγή φαρμάκων.

Η επιστήμη σήμερα χρησιμοποιεί τα φυτά (βότανα) για φαρμακευτική χρήση επιβεβαιώνοντας ότι τα φυτά έχουν δυνατότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν.
Με τη φυτοθεραπεία μπορούν να λυθούν ήπια προβλήματα υγείας χωρίς αντενδείξεις και παρενέργειες. Τα φυτά (βότανα) που χρησιμοποιούνται στη φυτοθεραπεία έχουν υποστεί επιστημονικό έλεγχο και είναι απόλυτα ασφαλή να χρησιμοποιηθούν.

Στην εποχή μας, ο κόσμος στρέφεται και πάλι προς τη Φύση εφαρμόζοντας τους φυσικούς νόμους έτσι ώστε ο καθένας να πάρει την ευθύνη για την υγεία του στα χέρια του.
Η Φυτοθεραπεία είναι η επιστήμη στην οποία όλοι οι ειδικοί (ιατροί, θεραπευτές, φαρμακοποιοί, οδοντίατροι κλπ) αξιοποιούν τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων για να δώσουν λύσεις στα διάφορα προβλήματα υγείας που μας απασχολούν. Πολλές φορές η συνεχής χρήση φαρμάκων προκαλεί σοβαρές παρενέργειες. Τα βότανα για να είναι ασφαλή πρέπει να δίνονται από ειδικούς (ιατροί, θεραπευτές, φαρμακοποιοί κλπ) για να ελέγχεται σωστά τόσο ο τρόπος χρήσης τους όσο και η προέλευσή τους.

Τα βότανα μπορεί να είναι χρήσιμα αλλά ο λάθος τρόπος χρήσης τους μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Όλα τα βότανα δεν είναι και τόσο «αθώα», υπάρχουν φυτά που αν πάρουμε σε μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να μας κάνουν κακό.

Επίσης και κάτι άλλο που πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής είναι και από πού προμηθεύεται κανείς τα βότανα. Τα βότανα που πωλούνται στο φαρμακείο μας είναι απόλυτα ελεγμένα και ασφαλή. Στο φαρμακείο μας μπορεί κανείς να βρει ειδικούς που θα τον βοηθήσουν επιστημονικά και υπεύθυνα. Υπάρχουν βέβαια διάφορα καταστήματα που πουλάνε βότανα χωρίς να ξέρει κανείς τον τρόπο προέλευσής τους και τον τρόπο αποθήκευσής τους.
Πολύ περισσότερο να εμπιστεύεται κανείς τις υποδείξεις για τον τρόπο χρήσης.
Πηγή:iatronet

Ευρετήριο βοτάνων (Β)

Βαλεριάνα (Valeriana Officinalis)
Χρησιμοποιείται ευρέως ως ηρεμιστικό που καταπολεμά το άγχος, την αϋπνία και την υπερένταση. Ανεξάρτητες κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει πως η χρήση τηςΒαλεριάνας μειώνει το χρόνο που χρειάζεται για να μας πάρει ο ύπνος, μειώνει τη πιθανότητα να ξυπνήσουμε το βράδυ, επιμηκύνει το συνολικό χρόνο ύπνου και γενικότερα βελτιώνει τη συνολική ποιότητα του ύπνου, ανεξάρτητα αν κάποιος έχει πρόβλημα ή όχι. Για το λόγο αυτό η Βαλεριάνα είναι και γνωστή ως “God’s Valium”. Θεωρείται πως είναι αποτελεσματική σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις νευρικών διαταραχών, όπως είναι το άγχος, η υπερένταση, οι πονοκέφαλοι, οι ημικρανίες και η ανησυχία. Η επίδραση της στο κεντρικό νευρικό σύστημα στηρίζεται σε πολλά συστατικά, με σημαντικότερο το GABA (gamma-aminobutyric acid).
OLYMPUS DIGITAL CAMERAΕίναι επιπλέον καλό σπασμολυτικό κατά της νευρικής δυσπεψίας, της κράμπας του στομαχιού και των σπασμών της έμμηνου ρύσεως. Πέρα από τις θεραπευτικές της ιδιότητες η Βαλεριάνα καλλιεργείται για την προσέλκυση ωφέλιμων εντόμων στον κήπο μας όπως οι γαιοσκώληκες, αλλά και γιατί αυξάνει τη δραστηριότητα του φωσφόρου στο χώμα γύρω της.

Βαλσαμόχορτο (Ηypericum Ρerforatum)
Άλλες ονομασίες του είναι βάλσαμο, λειχηνόχορτο, σπαθόχορτο, περίκη, βότανο Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, υπερικό, βότανο που διώχνει τον διάβολο κ.α.
Από τον καιρό του Νικάνδρου του Διοσκουρίδη, το βάλσαμο αναφερόταν ως επουλωτικό των πληγών και αυτό εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα.
Θεραπεύει πληγές και εγκαύματα, ανακουφίζει τους πόνους (αναλγητικό), μαλακώνει τις φλεγμονές (αντιφλεγμονώδες) και δρα αποτελεσματικά σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν προβλήματα στο νευρικό σύστημα ως κατασταλτικό και τονωτικό για την αποκατάσταση του νευρικού συστήματος, όπως νευραλγία τριδύμου, νεκρώσεις και τραυματισμοί. Επίσης ανακουφίζει τους ρευματικούς πόνους και την ισχιαλγία και θεωρείται στυπτικό. Τέλος, επιστημονικές μελέτες αναφέρουν πως η επίδραση του βαλσαμόχορτου στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι θετική γιατί μπορεί να ρυθμίσει τις χημικές ουσίες του εγκεφάλου και να σταθεροποιήσει τις διαθέσεις και τα συναισθήματα.

Βασιλικός (Ocimum Βasilicum)
Ο βασιλικός, χάρη και στην ευχάριστη μυρωδιά του, διεγείρει το στομάχι και τον οργανισμό γενικότερα ως τονωτικό. Αυξάνει τη θερμοκρασία του οργανισμού και είναι, επιπλέον, σπασμολυτικό του πεπτικού συστήματος, γαλακτοπαραγωγικό και αντιφυσιτικό. Έχει αξιόλογη δράση κατά της ζαλάδας και της νευρικής ημικρανίας.
Ανακουφίζει από έντονους πονοκεφάλους, από στοματίτιδες, όπως επίσης καταπραΰνει τους σπασμούς των εντέρων.
Το αιθέριο έλαιο των διαφόρων ποικιλιών βασιλικού χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία και προέρχεται από την απόσταξη ατμού των φύλων του. Επίσης, χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση κρυολογημάτων, συμπτωμάτων γρίπης, βήχα, σωματικής κόπωσης και εξάντλησης. Ανακουφίζει από μυϊκούς πόνους και από πόνους ρευματισμών. Λόγω της γλυκιάς μυρωδιάς του είναι ένα από τα ευρύτερα διαδεδομένα αιθέρια έλαια.

Βελανιδιά (Oak)
Η φλούδα της βελανιδιάς, που είναι το μέρος του δέντρου με τις μεγαλύτερες θεραπευτικές ιδιότητες, περιέχει μεγάλη ποσότητα τανίνης και είναι στυπτική.
Το αφέψημα της φλούδας είναι εξαιρετικό στην καταπολέμηση των φλεγμονών και των οιδημάτων του τραχήλου της μήτρας.
Είναι άριστο φάρμακο κατά της διάρροιας, της βλεννόρροιας και της αιμορραγίας. Αφεψήματα που παρασκευάζονται από τη φλούδα βοηθούν σε ασθένειες όπως η φυματίωση, η αμυγδαλίτιδα, οι χιονίστρες κ.λπ. Η υπερβολική εσωτερική χρήση της για μεγάλο χρονικό διάστημα βλάπτει το στομάχι και προκαλεί καρδιαλγία.

Βέρατρο (Veratrum album)
Ελλέβορος ο λευκός
Το βέρατρο περιέχει δύο κύρια αλκαλοειδή πολύ τοξικά, τη βερατρίνη Α και Β. Τα αλκαλοειδή που περιέχει το φυτό το κάνουν δριμύ ναρκωτικό και πολύ ισχυρό δηλητήριο. Το βότανο το χρησιμοποιούσαν στην αρχαιότητα ως δηλητήριο με το οποίο θανάτωναν τους εγκληματίες. Επίσης άλειφαν με αυτό τις μύτες των βελών και το χρησιμοποιούσαν ως φάρμακο κατά της χολέρας. Η θανατηφόρος δόση για τον άνθρωπο είναι 1 με 2 γραμμάρια σκόνης ριζώματος. Γενικά αποφεύγεται η εσωτερική του χρήση.
Η θεραπευτική χρήση του βάμματος του φυτού μειώνει πολύ την πίεση του αίματος. Σήμερα το βότανο χρησιμοποιείται κύρια για την απομόνωση των αλκαλοειδών (κυρίως της προβερατρίνης Α και Β) που χρησιμοποιούνται στις βαριές περιπτώσεις υπέρτασης, όταν τα άλλα σκευάσματα δεν είναι αποτελεσματικά. Το χρησιμοποιούν εναντίον της μυασθένειας και της προοδευτικής μυϊκής δυστροφίας. Μόνο όμως υπό της παρακολούθηση ιατρού.
Στην ομοιοπαθητική ο λευκός ελλέβορος χρησιμοποιείται για την αρτηριακή πίεση που είναι πολύ χαμηλή και επίσης για την κατάθλιψη, τη βρογχίτιδα, την ισχιαλγία και τη διάρροια.

Βατομουριά (Blackberry)
Τα βατόμουρα περιέχουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C καθώς και φυτικές ίνες όπως οι ανθοκυανίνες, οι τανίνες, και η λουτείνη, συνεισφέροντας στη διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους, στη καλή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος, στη μείωση των επιπέδων της χοληστερίνης, στην όραση και στη καταπολέμηση του καρκίνου των πνευμόνων και του δέρματος. Περιέχουν φυλλικό οξύ που διευκολύνει πάρα πολύ τις εγκύους γυναίκες και η ρίζα της βατομουριάς που ονομάζεται βιτόρριζα καταπολεμάει τον διαβήτη.
Τα φύλλα της βατομουριάς περιέχουν πλήθος ενεργών συστατικών, όπως κιτρικά και ισοκιτρικά οξέα καθώς και φλαβονοειδή και καταπολεμάνε την αναιμία και τη διάρροια, χρησιμοποιούνται ως αιμοστατικό, και διευκολύνουν τη γέννα των εγκύων.
Επίσης γίνονται παρασκευάσματα από βατόμουρα για τη καταπολέμηση του πονόλαιμου με γαργάρες. Το σιρόπι από βατόμουρα (βραστός χυμός βατόμουρου με προσθήκη ζάχαρης) με χρήση 3 με 4 φορές την ημέρα είναι αποτελεσματικό φάρμακο κατά της δυσεντερίας.

Βερβερίδα (Berberis vulgaris)
Λέγεται και ξαγκαθιά. Ο φλοιός και η ρίζα του φυτού θεωρούνται τονωτικές με καθαρτικές και αντικαταρροϊκές ιδιότητες, ενώ καταπολεμούν τη ψωρίαση. Βοηθά στη ροή της χολής, τονώνει το ήπαρ και τη σπλήνα. Επίσης ενδείκνυται σε περιπτώσεις που υπάρχει φλεγμονή της χοληδόχου κύστης ή όταν εντοπίζονται χολόλιθοι.
Θεωρείται πως βελτιώνει την σύνδεση μεταξύ της ινσουλίνης και των ανάλογων υποδοχέων της, ενώ παράλληλα αυξάνει την απορρόφηση των υδατανθράκων για ενέργεια των μυών και όχι για αποθήκευση λίπους.
Το αφέψημα από τα φύλλα της δρα κατά του σκορβούτου, της δυσεντερίας και της στηθάγχης.
Ως ομοιοπαθητικό φάρμακο χρησιμοποιείται κυρίως σε οξεία συμπτώματα του ουροποιητικού συστήματος, καθώς και των αρθρώσεων.

Βερμπένα (Verbena Officinalis)
H Βερμπένα είναι γνωστή και ως σταυροβότανο, γοργογιάννι, ιεροβοτάνι, σπυρόχορτο, σπληνόχορτο.
Οι βασικές ιδιότητες της βερβένας είναι οι ηρεμιστικές. Χαλαρώνει τον οργανισμό, βοηθάει στην κατάθλιψη, τη νευρική εξάντληση και σε περιπτώσεις κρίσεων υστερίας, ενώ ανακουφίζει από τους πονοκεφάλους και τις ημικρανίες.
Το σταυροβότανο σύμφωνα με τους βοτανοθεραπευτές ενδείκνυται για παθήσεις του συκωτιού και της χοληδόχου κύστεως, ως δυναμωτικό του νευρικού συστήματος, αντικαταθλιπτικό και αποτελεσματικό κατά της ημικρανίας και των πονοκεφάλων νευρικής και κυκλοθυμικής φύσης.
Πειράματα αποδεικνύουν την επιστημονική βάση για την παραδοσιακή χρήση του φυτού για την αύξηση του μητρικού γάλακτος και τη ρύθμιση της περιόδου (πράγμα που οφείλεται στα γλυκοζίδια). Επίσης έχει αρκετές τοπικές χρήσεις για ερεθισμούς, πληγές και παθήσεις των ούλων.

Βερόνικα (Veronica persica)
Με τη βερόνικα αντιμετώπιζαν στο παρελθόν το άσθμα, τη βρογχίτιδα, τη φαγούρα και τις παθήσεις του δέρματος.
Σήμερα της αποδίδονται ορεκτικές, τονωτικές και χωνευτικές ιδιότητες. Θεωρείται στομαχικό απαλής δράσης που διεγείρει την πέψη και βοηθά σε περιπτώσεις στομαχικής ατονίας, κράμπας του στομαχιού, βρογχικού κατάρρου και κατάρρου της ουροδόχου κύστης.
Ακόμη ενισχύει τη μνήμη και βοηθάει στη κατάθλιψη, ενώ χρησιμοποιείται και για προβλήματα στα μάτια.

Βήχιο (Tussilago Farfara)
Άλλες ονομασίες χαμολεύκι, χαμολεύκη, βηκιό, βήχανη, γλυκομάνα τουσιλάγκο κα.
Βότανο γνωστό από την αρχαιότητα, απ όπου πήρε και την ονομασία του βήχιο, διότι είχε την ικανότητα να σταματάει τον βήχα. Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε την ρίζα με γάλα και μέλι κατά των ελκώσεων των πνευμόνων, ενώ ο Διοσκουρίδης συνιστούσε την εισπνοή του καπνού του για τον βήχα και το άσθμα.
Έχει αποχρεμπτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα φύλλα και σπάνια οι ρίζες. Χρησιμοποιείται κυρίως σε χρόνια ή οξεία βρογχίτιδα, ερεθιστικό βήχα, κοκίτη και άσθμα. Η καταπραϋντική αποχρεμπτική του δράση το κάνει χρήσιμο στα περισσότερα προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των χρόνιων μορφών εμφυσήματος.
(* τα τσιγάρα από βότανα περιέχουν Βήχιο)

Βιβούρνο (Viburnum Prunifolium)
Το Βιβούρνο περιέχει σκοπολετίνη, βιμπουρνίνη, τριτερπερνοειδής σαπωνίνες, βαλεριανικό οξύ, αρβουτίνη, τανίνη κτλ.
Θεωρείται μυοχαλαρωτικό με αναλγητικές ιδιότητες και σπασμολυτική δράση. Ήταν γνωστό ως χαλαρωτικό της μήτρας από τις αρχές του 19ου αιώνα στην Ευρώπη και πολύ δημοφιλές ως τονωτικό του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος.
Το φυτό τονώνει το νευρικό σύστημα, είναι διουρητικό, μυοχαλαρωτικό, καταπραϋντικό της μήτρας και είναι γνωστή η χρήση του σε περιπτώσεις εγκύων που κινδυνεύουν να αποβάλουν. Χρησιμοποιείται επίσης κατά της φλεγμονής των ωοθηκών.

Βίσκος (Viscum Album)
Άλλες ονομασίες γκι, ιξός, ελατένιο και μελιάς.
Σε αρκετά μέρη της χώρας μας φύεται ως παράσιτο πάνω σε διάφορα δένδρα και ιδιαίτερα στα Έλατα. Χρήσιμο είναι ολόκληρο το φυτό εκτός από τους άσπρους καρπούς του οι οποίοι είναι τοξικοί. Τα κλαδιά του γκι είναι άοσμα, στυφά και έχουν πικρή γεύση όταν ξεραθούν και οι περισσότερες δραστικές ουσίες βρίσκονται στην φλούδα. Περιέχει ηρεμιστικές ουσίες, ρυθμιστικές της λειτουργίας της καρδιάς και ευεργετικές στις νευρικές διαταραχές. Περιέχει ουσίες που μειώνουν την αρτηριακή πίεση του αίματος και βοηθούν στα συμπτώματα της αρτηριοσκλήρωσης. Θεωρείται ότι μπορεί επίσης να βοηθήσει σε νευρική ταχυκαρδία και ότι ανακουφίζει τους πονοκεφάλους που οφείλονται στην υπέρταση. Ο Βίσκος συνδυάζεται καλά με τον Κράταιγο, την Βαλεριάνα, το Μελισσόχορτο και το Τίλιο.

Βρώμη(Avena sativa)
Ένα βότανο – σιτηρό με μοναδική θρεπτική αξία. Είναι γνωστή με τα ονόματα αγριογέννημα, αγριοβρώμη, ταγή, αγριοσίφουνα, αβένα κ.α.
Οι σπόροι της βρώμης είναι πλούσιοι σε στερεοπητικά έλαια (5%) τα οποία είναι σημαντική πηγή βιταμίνης Ε.
Είναι ένα πολύ χρήσιμο βότανο στον τομέα της ιατρικής και προτείνεται η χρήση του ενάντια στην κατάθλιψη, στη νευρική εξάντληση και την αϋπνία. Πιστεύεται πως αποτελεί ένα από τα πολύ δυνατά τονωτικά για το νευρικό μας σύστημα, λόγω των βιταμινών και της τανίνης που περιέχει. Το φυτό χρησιμοποιείται επίσης στον θυρεοειδή και την έλλειψη οιστρογόνων, για εκφυλιστικές νόσους όπως πολλαπλή σκλήρωση και για κρυολογήματα ιδιαίτερα αν υποτροπιάζουν ή είναι επίμονα.
Ακόμη είναι γνωστή για τη δράση της κατά της κακής χοληστερίνης (LDL) στο αίμα. Είναι πλούσια σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, Κ, βιοτίνη και φολικό οξύ. Επίσης, περιέχει ασβέστιο, χαλκό, σίδηρο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φώσφορο, κάλιο, σελήνιο, πυρίτιο, ψευδάργυρο, προστατεύει την καρδιά και τους πνεύμονες.

Βρυωνία (Bryonia Αlba)
Άλλα ονόματα: Ποντικοστάφυλο, Αμπελουρίδα, Αγριόκλημα, Θεριόχορτο, Φαρμακιά, Αγριόκλημα, Αγριοκολοκυθιά. Ο Διοσκουρίδης ονομάζει το φυτό αυτό «Οφιοστάφυλον», δηλαδή σταφύλι των όφεων, προκειμένου να υποδηλώσει την δηλητηριώδη ιδιότητα του.
Θεωρείται πως θεραπεύει το έλκος δωδεκαδακτύλου και τον κοκκυτη. Η ρητίνη που περιέχει έχει ισχυρές καθαρτικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό η βρυωνία χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας. Είναι εμετική και διουρητική, ενώ σε μεγάλη ποσότητα γίνεται επικίνδυνο δηλητήριο.
Σήμερα η ομοιοπαθητική χρησιμοποιεί τη βρυωνία σε μορφή βάμματος (της ρίζας)σε περιπτώσεις κατά της λαρυγγίτιδας, της τραχειίτιδας, της βρογχίτιδας, της πνευμονίας, της πλευρίτιδας, των μυϊκών ρευματισμών, της ισχιαλγίας κ.α.

Βρωμελαϊνη
Φυσικό ένζυμο που απαντάται στον ανανά και υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα, όσον αφορά την χρήση της στις φλεγμονώδεις καταστάσεις. Ο ανανάς έχει μια μακρά παράδοση ως φαρμακευτικό φυτό μεταξύ των ιθαγενών της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής. Η βρωμελαϊνη παρασκευάζεται από το τμήμα του στελέχους του φυτού του ανανά, μετά τη συγκομιδή των καρπών του.
Αποτελεί συμπλήρωμα διατροφής και δρα κατά των φλεγμονών, της ιγμορίτιδας, κατά της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, της ανεπάρκειας πεπτικών ενζύμων / παγκρέατος, κατά της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και των μολύνσεων του ουροποιητικού συστήματος.
Όταν λαμβάνεται με τα γεύματα, βοηθά στην πέψη των πρωτεϊνών και κατά συνέπεια στο αδυνάτισμα.
ια στο αδυνάτισμα.

Ευρετήριο βοτάνων (Α)

Αβρωνία (Tamus vulgaris)
Κατάλληλη για ρευματικά.
Eίναι γνωστή στη χώρα μας με τα ονόματα (αβρωνιά ή αβρουνιά, βρυωνιά, ή οβριά ή αδρανιά). Είναι φυτό που ζει πολλά χρόνια με στέλεχος, το οποίο τυλίγεται όπως αυτό του αμπελιού. Αναπτύσσεται αρκετά μέχρι τρία μέτρα και τα φύλλα του έχουν σχήμα καρδιάς που στενεύουν στην άκρη όπου γίνονται μυτερά. Τα άνθη του έχουν χρώμα κιτρινοπράσινο, πάνω σε αραιά τσαμπιά.
Φυσικό διουρητικό, επουλωτικό και καθαρτικό. Χρησιμοποιείται συχνά σε περιπτώσεις ρευματικών παθήσεων. Οι κόνδυλοί του μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καταπλάσματα στην περίπτωση εγκαυμάτων από τον ήλιο. Χρειάζεται προσοχή γιατί δεν είναι ακίνδυνη αφού περιέχει την τοξική ουσία διοσγενίνη.
Άγαρ Άγαρ (AGAR AGAR)
Το Agar είναι μία υδρόφιλη κολλώδης ουσία που εξάγεται από τα κυτταρικά τοιχώματα των φυκιών, κυρίως του Agarophyte Gelidium. Παράγεται από ένα είδος φυκιού και είναι πλούσιο σε ιχνοστοιχεία και ιώδιο και χρησιμοποιείται κυρίως στη ζαχαροπλαστική για να αντικαθιστά την ζωικής προέλευσης ζελατίνη γιατί είναι φυτικό. Είναι μια καλή πηγή ασβεστίου και σιδήρου και δεν περιέχει ζάχαρη, λίπος και υδατάνθρακες. Βοηθά στην πέψη, στην απώλεια βάρους και στην αποτοξίνωση του οργανισμού. Μετά την κατάποση, απορροφά το νερό που βρίσκεται στο στομάχι και τριπλασιάζει τον όγκο του. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση του κορεσμού. Μελέτες για την παχυσαρκία έχουν επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητά του ως συμπλήρωμα σε μια υγιεινή διατροφή χαμηλών θερμίδων. Άλλα οφέλη που συνδέονται με συχνή κατανάλωση του agar είναι η ικανότητά του να περιορίζει τις φλεγμονές και να ηρεμεί το στομάχι.

Αγγελική (Angelica Archangelica)

Για πέψη και κυκλοφορικό.
Είναι ένα βότανο με δυνατό άρωμα που χρησιμοποιείται πέρα από την βοτανοθεραπεία και για την παρασκευή αλκοολούχων ποτών αλλά και στη ζαχαροπλαστική. Το βότανο αυτό λέγεται ότι ονομάστηκε έτσι επειδή o Αρχάγγελος Μιχαήλ παρουσιάστηκε κάποτε σ’ ένα μοναχό και του αποκάλυψε τις φαρμακευτικές του ιδιότητες αφού όπως του είπε θεράπευε την πανούκλα. Από τότε πίστευαν πως η αγγελική προστάτευε από το κακό και τις λοιμώδεις νόσους και ανθίζει στη γιορτή του Αρχαγγέλου. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία χρησιμοποιείτε ως ένα πολύ καλό τονωτικό σε περίπτωση αναιμίας, ατονίας, ενώ θεωρείται οτι δρα και κατά της μελαγχολίας.Επιπλέον πιστεύεται ότι καταπολεμά τους σπασμούς του στομάχου και του εντέρου. Θεωρείται ότι έχει αποχρεμπτικές ιδιότητες, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε βρογχίτιδες, πλευρίτιδες και κρυολογήματα. Ρυθμίζει την έμμηνο ρύση, ενώ έχει καλές αντιβακτηριδιακές, αντιμυκητιασικές και διουρητικές ιδιότητες. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως τονωτικό της πέψης, της κυκλοφορίας του αίματος και της καρδιάς. Τέλος θεωρείται επουλωτική και διουρητική.

Αγιάγκαθο (Carduus benedictus)
Αντιπυρετικό και διουρητικό.
Χορηγείται από την αρχαιότητα ως τονωτικό, αντιπυρετικό και διουρητικό. Η ιδιότητα που έχει να αυξάνει τις εκκρίσεις της χολής και του στομαχιού κάνουν το αγιάγκαθο καλό φάρμακο κατά της ατονίας των πεπτικών οργάνων και της ανορεξίας. Στη βοτανοθεραπεία τo αγιάγκαθο χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές για την αύξηση της ροής του μητρικού γάλατος (γαλακταγωγό) καθώς και ως τονωτικό της πέψης. Η δράση του ως γαλακταγωγό οφείλεται στη ουσία κνισίνη (0,2%) και χρησιμοποιείται ευρέως για το σκοπό αυτό στο Καναδά. Προτείνεται από το Canadian Breastfeeding Foundation το οποίο και έχει διαπιστώσει την αποτελεσματικότητα του. Το Αγιάγκαθο χρησιμοποιείται επίσης ως τονωτικό του πεπτικού συστήματος. Εξαιτίας της πικρής του γεύσης θεωρείτε ότι διεγείρει το συκώτι, αυξάνοντας έτσι τις γαστρικές εκκρίσεις καθώς και την έκκριση χολής. Το Αγιάγκαθο (Κνήκος) χρησιμοποιείται ολόκληρο (όλα τα τμήματα του φυτού κομμένα). Πέρα από την κνισίνη περιέχει αλκαλοειδή, φυτική κόλλα, τανίνη και μικρή ποσότητα αιθέριου ελαίου.

Αγριόχορτο
Χόρτο – ζιζάνιο που φυτρώνει μόνο του στη φύση, χωρίς να το έχει καλλιεργήσει ο άνθρωπος, γνωστό και ως στριφτούλι. Έχει χρησιμοποιηθεί ως παραδοσιακό θεραπευτικό βότανο εδώ και αιώνες και οι επιστήμονες το υπέβαλαν πλέον σε μια σύγχρονη κλινική δοκιμή γιατί το εκχύλισμα ενός συνηθισμένου αγριόχορτου, που από τα παλιά χρόνια χρησιμοποιείται ως θεραπευτικό βότανο, φαίνεται να προσφέρει τη δυνατότητα μιας σύγχρονης ήπιας θεραπείας κατά των καρκίνων του δέρματος, με εξαίρεση το μελάνωμα, την πιο θανατηφόρα μορφή.

Αγριάδα (Agropyron Repens)
Ενα φυσικό αντιβιοτικό.
Η αγριάδα περιέχει μία βλεννώδη ουσία, την τριτισίνη (φρουκτοζάνη) σε ποσοστό 8%, ινοσιτόλη 3%, μανιτόλη, σταθερό έλαιο, βιταμίνες Α και Β, γλυκοσίδιο βανιλλίνης, σαπωνίνη, φυτική κόλλα, σιλικούχο κάλιο, σίδηρο, μικρή ποσότητα πτητικού ελαίου κυρίως αποτελούμενο από αγροπυρίνη η οποία έχει αποδειχθεί ότι διαθέτει αντιβιοτικές ιδιότητες ευρέως φάσματος. Διουρητική, μαλακτική, αντι-μικροβιακή δράση. Για κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα, προστατίτιδα, ίκτερο, ηπατίτιδα, αρθριτικά, πέτρα στα νεφρά, χολοκυστίτιδα, λειτουργία εντέρων και στομάχου. Η βασική ιδιότητα για την οποία είναι γνωστή η αγριάδα, είναι η ανακούφιση που προσφέρει στα συμπτώματα από προβλήματα του προστάτη.
Διουρητική, μαλακτική, αντι-μικροβιακή δράση. Για κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα, προστατίτιδα, ίκτερο, ηπατίτιδα, αρθριτικά, πέτρα στα νεφρά, χολοκυστίτιδα, λειτουργία εντέρων και στομάχου. Λόγω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων της αγριάδας χρησιμοποιείται και σαν αντισηπτικό του ουροποιητικού συστήματος σε περιπτώσεις κυστίτιδας και ουρηθρίτιδας αλλά και σε προβλήματα των νεφρών. Μειώνει επίσης τα επίπεδα της χοληστερίνης. Χάρη στην τριτισσίνη που περιέχει (ουσία που έχει παρόμοια δράση με την ινσουλίνη) χρησιμοποιείται ως βοηθητικό στην ασθένεια του διαβήτη.
Σε προβλήματα υπέρτασης βοηθά σημαντικά μόνη της ή σε συνδυασμό με φύλλα ελιάς. Οι πλύσεις και οι κομπρέσες με αφέψημα ή έγχυμα αγριάδας ανακουφίζουν τους πόνους από ρευματισμούς, αρθριτικά και τις ασθένειες του δέρματος.

Αγριμόνιο (Agrimonia Eupatoria
Τονωτικό του πεπτικού και επουλωτικό.
Το Αγριμονιο χρησιμοποιείται από τους βοτανοθεραπευτές σήμερα κυρίως ως τονωτικό του πεπτικού συστήματος και θεωρείται ένα φυτό που επουλώνει πληγές και αρρώστιες. Θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό για τα έλκη, τους κωλικούς και τη διάρροια. Οι τανίνες που περιέχει σε συνδυασμό με φοτοστερίνη και γόμμα του προδίδουν διουρητικές, στυπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Το αγριμόνιο στη λαϊκή θεραπευτική χρησιμοποιήθηκε για την επούλωση ανοιχτών πληγών, για τσιμπήματα εντόμων, δαγκώματα φιδιών και διάλυση αποστημάτων.

Αγκινάρα (Cynara cardunculus)
Καταπολεμά τη χοληστερίνη.
H Αγκινάρα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των διαταραχών του συκωτιού και των νεφρών και για την αρτηριοσκλήρυνση. Δύο από τα δραστικά συστατικά του φυτού – η κυναρίνη και η σκολυμοσίδη – έχουν αποδειχτεί πως διεγείρουν την έκκριση χολής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την υποβοήθηση της ατελούς πέψης και την τόνωση του οργανισμού στη περίπτωση ανεπαρκούς λειτουργίας του συκωτιού. Η κυναρίνη έχει επίσης αποδειχτεί, μέσω κλινικών ερευνών, πως μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων στο αίμα. Για το λόγο αυτό άλλωστε, η Αγκινάρα θεωρείται αποτελεσματική στη θεραπεία της αρτηριοσκλήρυνσης. Το αιθέριο έλαιο της αγκινάρας μπορεί να βοηθήσει στη διαδικασία του μεταβολισμού στον οργανισμό.
Οι αγκινάρες μπορούν να λειτουργήσουν σαν διουρητικό στις περιπτώσεις κατακράτησης υγρών στον οργανισμό και επίσης είναι ένα αποτελεσματικό καθαρτικό. Η υψηλή περιεκτικότητα της αγκινάρας σε μεταλλικά στοιχεία βοηθά την καταπολέμηση της αναιμίας και άλλων ασθενειών που σχετίζονται με τον σίδηρο, όπως είναι τα αδύναμα νύχια που σπάνε εύκολα, η ψαλίδα στα μαλλιά και η ατονία.

Αγριοπανσές (Viola Tricolour)
Αντιοξειδωτικό, αντισηπτικό.
Θεωρείται το σύμβολο της αγάπης, της αθωότητας και της σεμνότητας. Οι Αρχαίοι Ρωμαίοι φύτευαν βιολέτες πάω στους τάφους των παιδιών τους.
Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούμε όλα τα μέρη του φυτού (άνθη, φύλλα, ρίζα) σε φρέσκια και σε αποξηραμένη μορφή. Μπορούμε να τα καταναλώσουμε ως αφέψημα, να τα παρασκευάσουμε βάμμα με την προσθήκη αλκοόλ και σιρόπι με ζάχαρη ή μέλι. Τα φύλλα, τα άνθη και η ρίζα του έχουν πλούσιες αντιοξειδωτικές, αντισηπτικές, αντισπασμωδικές, αντιικές, αντιφλεγμονώδεις, εφιδρωτικές, διουρητικές, μαλακτικές, αποχρεμπτικές, καρδιοτονωτικές και ήπια καθαρτικές ιδιότητες. Είναι ευεργετικό για την θεραπεία πολλών ασθενειών του πεπτικού συστήματος. Έχει αποτοξινωτικές και διουρητικές ιδιότητες και έχει χρησιμοποιηθεί για την θεραπεία της κυστίτιδας, της νεφρίτιδας και της υπέρτασης. Είναι τονωτικό για το λεμφικό σύστημα και βοηθάει στα οιδήματα του μαστού και της μαστίτιδας. Χάρη στο σαλικυλικό οξύ και στις αντισηπτικές, αντιβακτηριδιακές και αντιικές ιδιότητες του μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπικώς για να την βελτίωση πολλών δερματικών παθήσεων όπως της ακμής, του ξηρού και του υγρού εκζέματος, της ψωρίασης, της φλεβίτιδας και των αιμορροΐδων. Μπορεί να ανακουφίσει από τους ρευματισμούς και κάθε μορφή φλεγμονής.

Αγριοκαστανιά (Aesculus hippocastanum)
Μειώνει τις φλεγμονές.
Η αγριοκαστανιά είναι συστατικό αρκετών φαρμακευτικών παρασκευασμάτων για ευρύ φάσμα ασθενειών. Βασικά όμως λειτουργεί σαν αγγειοπλαστικό που προστατεύει το φλεβικό δέντρο και μειώνει τις φλεγμονές στα φλεβικά αγγεία. Επίσης δρα εναντίον των αιμορροΐδων μειώνοντας τις φλεγμονές και τη διόγκωσή τους. Όλα τα μέρη του φυτού και ιδιαίτερα ο καρπός περιέχουν σαπωνίνες (ένα μίγμα από σαπωνίνες που ονομάζονται συνολικά αισκίνη), φλαβονοειδή, κουμαρίνες και τανίνες. Για αυτό το λόγο κάποια μέρη του φυτού είναι δηλητηριώδη και κάποια έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες. Το φυτό (κυρίως ο καρπός) έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν στην πρακτική ιατρική για την αντιμετώπιση φλεβικής ανεπάρκειας, φλεβίτιδων και άλλων προβλημάτων του κυκλοφορικού, σε αιμορροϊδοπάθειες, ως αντιπυρετικό, αντιοιδηματώδες, αντιφλεγμονώδες κ.α. Χρησιμοποιείται και σήμερα κυρίως σε περιπτώσεις φλεβικών προβλημάτων και πολλές μελέτες έχουν καταλήξει στην αποτελεσματικότητά του.

Αδίαντο (Adiantum Capillus-Veneris) ή Πολυτρίχι
Δυναμώνει τα μαλλιά.
Το αδίαντο λέγεται επίσης “κόμη της Αφροδίτης”, “πολυτρίχι”, “ψαλιδόχορτο”, “περικοκλάδι” και είναι γνωστό από την αρχαιότητα για τις ευεργετικές του δυνατότητες στην ενδυνάμωση και τόνωση των μαλλιών, ενώ θεωρείται ότι σταματάει την τριχόπτωση και εξαφανίζει την πιτυρίδα. Είναι επίσης, αντιβηχικό, αποχρεμπτικό και μαλακτικό για τις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, ωφέλιμο στον ξερό βήχα και την καταρροή. Συστήνεται ακόμη ως εφιδρωτικό, εμμηναγωγό και κατά της εντερίτιδας. Ως διουρητικό βοηθάει στην ψαμμίαση καθώς και στις πέτρες των νεφρών, όπου καλό είναι να συνδυάζεται με αγριάδα, φούντες καλαμποκιού και άλλα διουρητικά φυτά.

Άδωνις
Τονωτικό της καρδιάς.
Περιέχει καρδιοενεργούς γλυκοζίτες που συντελούν στην επιβράδυνση του καρδιακού παλμού. Η επίδραση του Άδωνη στην καρδιά είναι ελαφρώς ηρεμιστική και γενικά χορηγείται σε ασθενείς που η καρδιά τους χτυπά πολύ γρήγορα ή ακανόνιστα. Είναι ισχυρό διουρητικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση κατακράτησης νερού, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις κακής λειτουργίας του κυκλοφορικού. Ωστόσο, η χρήση του πρέπει να γίνεται με προσοχή γιατί μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως ο εμετός και η διάρροια.

Άζα
Για νευρικές παθήσεις.
Η άζα είναι χωνευτική και αντισπασμωδική. Συνιστάται κυρίως για την αντιμετώπιση των νευρικών παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος όπως είναι το άσθμα, η στηθάγχη, ο κοκίτης κλπ. Επίσης είναι ανθελμινθική εμμηναγωγός, συνιστάται για κάποιες περιπτώσεις αναιμίας, ενώ είναι και κατευναστική των καρδιακών παλμών των χλωρωτικών.

Αζαρό
Για βρογχίτιδα και πνευμονία.
Περιέχει την ουσία αζαρίνη η οποία είναι πολύ εμετική και ερεθίζει τους βλεννογόνους αδένες . Όλα τα μέρη του φυτού αυτού είναι ερεθιστικά. Εσωτερικά είναι εμετοκαθαρτικό (οι ρίζες και τα φύλλα) αλλά χάνεται η ιδιότητα του αυτή, με το ξήρανση και το παρατεταμένο βράσιμο. Χρησιμοποιείται στη βρογχίτιδα, την πνευμονία, τον κοκίτη και κατά της διάρροιας. Έχει χρησιμοποιηθεί ακόμη κατά της ισχιαλγίας και σε μερικές δερματοπάθειες. Επίσης θεωρείται καθαρτικό, διεγερτικό, εμετικό, διουρητικό.

Ακακία (Acacia robusta) ή Μιμόζα
Έχει μαλακτικές, αντιφλεγμονώδης ιδιότητές. Τα άνθη Ακακίας έχουν αντισπασμωδική δράση και θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά σε περιπτώσεις έντονου βήχα. Επίσης τα αφεψήματα και εγχύματα από άνθη ακακίας θεωρούνται αντιφλεγμονώδη για το ρινοφαρυγγικό σύστημα, κατάλληλα για την περίοδο της οδοντοφυΐας και με ευεργετική δράση στο αναπνευστικό και γαστρεντερικό σύστημα. Επίσης, χρησιμοποιείται ως αφέψημα για την αντιμετώπιση φλεγμονών της στοματικής κοιλότητας.

Άκανθος ή μοντρούνα
Χρησιμοποιείται ως μαλακτικός.
Πολυετές φυτό που φθάνει σε ύψος το 1 μέτρο, με άσπρα βυσσινή άνθη και σκούρα πράσινα φύλλα. Περιέχει γλίσχρα και τανίνες σε μεγάλες ποσότητες με αποτέλεσμα την καλή θεραπεία των εξαρθρωμένων αρθρώσεων. Με εξωτερική χρήση επάνω στις αρθρώσεις επαναφέρει τους προβληματικούς μυς και συνδέσμους στην φυσιολογική κατάσταση, χαλαρώνοντας τους. Επίσης χρησιμοποιείται σε πληγές και εγκαύματα.

Ακόνιτο
Θεραπευτικό αλλά και τοξικό.
Μολονότι το φυτό είναι δηλητηριώδες βρίσκεται στην κορυφή των θεραπευτικών βοτάνων, αρκεί η χρήση του να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο και την κατάλληλη ποσότητα. Είναι ισχυρό αναισθητικό σε νευραλγίες (ισχιαλγία). Χρησιμοποιείται για θεραπεία σε χρόνια δερματικές παθήσεις, σε νευραλγίες του προσώπου, σε οδονταλγίες, σε ημικρανίες νευραλγικής φύσης, σε θεραπεία της κώφωσης αρκεί να μην υπάρχει οργανική βλάβη, και σε θεραπεία για τη στηθάγχη. Είναι εφιδρωτικό και αποτελεσματικό κατά της υδρωπικίας, της φαρυγγίτιδας, της γρίπης και της οξείας αρθρίτιδας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Θεραπευτικό αλλά και τοξικό.
Μολονότι το φυτό είναι δηλητηριώδες βρίσκεται στην κορυφή των θεραπευτικών βοτάνων, αρκεί η χρήση του να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο και την κατάλληλη ποσότητα. Είναι ισχυρό αναισθητικό σε νευραλγίες (ισχιαλγία). Χρησιμοποιείται για θεραπεία σε χρόνια δερματικές παθήσεις, σε νευραλγίες του προσώπου, σε οδονταλγίες, σε ημικρανίες νευραλγικής φύσης, σε θεραπεία της κώφωσης αρκεί να μην υπάρχει οργανική βλάβη, και σε θεραπεία για τη στηθάγχη. Είναι εφιδρωτικό και αποτελεσματικό κατά της υδρωπικίας, της φαρυγγίτιδας, της γρίπης και της οξείας αρθρίτιδας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Άκορος ή Κάλαμος (Acorus Calamus)

Θεραπευτικό αλλά και τοξικό.
Μολονότι το φυτό είναι δηλητηριώδες βρίσκεται στην κορυφή των θεραπευτικών βοτάνων, αρκεί η χρήση του να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο και την κατάλληλη ποσότητα. Είναι ισχυρό αναισθητικό σε νευραλγίες (ισχιαλγία). Χρησιμοποιείται για θεραπεία σε χρόνια δερματικές παθήσεις, σε νευραλγίες του προσώπου, σε οδονταλγίες, σε ημικρανίες νευραλγικής φύσης, σε θεραπεία της κώφωσης αρκεί να μην υπάρχει οργανική βλάβη, και σε θεραπεία για τη στηθάγχη. Είναι εφιδρωτικό και αποτελεσματικό κατά της υδρωπικίας, της φαρυγγίτιδας, της γρίπης και της οξείας αρθρίτιδας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Άκορος ή Κάλαμος (Acorus Calamus)
Ενα λάδι καταπραϋντικό.
Ο άκορος είναι ένα είδος καλαμιού πλούσιο σε συστατικά που βοηθούν στην αντιμετώπιση πολλών ασθενειών. Συγκεκριμένα, το λάδι που βγαίνει από τη ρίζα του έχει αντιβιοτικές δυνατότητες, ενώ το βάμμα του μπορεί, όταν διαλυθεί σε νερό, να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ουλίτιδας. Στην αρχαία Αίγυπτο η ρίζα του φυτού χρησιμοποιούνταν ως αφροδισιακό, ενώ οι ινδιάνοι Dacota το χρησιμοποιούσαν κατά του φόβου της μάχης. Στην Ayuverda είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό βότανο το οποίο προτείνεται για την αντιμετώπιση των συνεπειών από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ – θεωρείται πως βοηθάει στην καλή λειτουργία του συκωτιού. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία ο Κάλαμος χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση στομαχικών διαταραχών. Η λήψη του διεγείρει τους σιελογόνους αδένες και την παραγωγή στομαχικών υγρών, αντιμετωπίζοντας έτσι μία σειρά προβλημάτων όπως είναι η δυσπεψία, η γαστρίτιδα, ο τυμπανισμός (φούσκωμα), η καούρα, η “αεροφαγία” και η “ξινίλα”. Θεωρείται πως καταπολεμά τα παράσιτα του εντέρου και πως έχει διουρητικές ιδιότητες.

Αλθαία (Althaea Officinalis)
Ευεργετική στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η αλθαία ή δενδρομολόχα ή νερομολόχα είναι χρήσιμη όταν χρειάζεται ένα βότανο με μαλακτική επίδραση. Η ρίζα χρησιμοποιείται κυρίως για προβλήματα του πεπτικού συστήματος και άλλα όπως φλεγμονές του στόματος, ουλίτιδα, γαστρίτιδα, πεπτικό έλκος, εντερίτιδα και κολίτιδα. Η μεγάλη περιεκτικότητα της σε φυτική κόλλα (στις ρίζες μέχρι 35% και στα φύλλα μέχρι 10%), της επιτρέπει να καταπραΰνει και να επουλώνει φλεγμονές του στομάχου και του λεπτού εντέρου.Τα φύλλα της αλθαίας χρησιμοποιούνται και για παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος. Επιδρά θετικά στο ουροποιητικό σύστημα γιατί καθώς ακολουθεί τη τροφική δίοδο, η αντιφλεγμονώδης δράση της καταπραΰνει και επουλώνει τον ουροποιητικό αγωγό. Επίσης καταπραΰνει τον βήχα, τη βρογχίτιδα και το κρύωμα.

Αλόη (Αloe Vera, Aloe Arborescens)
Αποκαλείται «φυτό της αθανασίας» και ελιξίριο της μακροζωίας.
Προερχόμενη από την Αφρική η αλόη καλλιεργείται πλέον σε όλο τον κόσμο. Πολυετές φυτό με αγκαθωτά, σαρκώδη φύλλα, πλατύτερα στη βάση και στενότερα στην κορυφή, με αραιά αγκάθια στην περιφέρειά τους. Φτάνει τα 55 εκ. ύψος. Με πιο διαδεδομένη την Αλόη Βέρα και η Αλόη Αρμπορέσενς είναι ένα από τα 300 είδη της οικογένειας των «Aloeacee» και η πιο πλούσια σε ενεργά συστατικά. Πρόσφατες μελέτες που διαχειρίζεται η Palatinin Salzano Venezia Ινστιτούτο στην Ιταλία έχουν ανακαλύψει ότι η Αλόη arborescens είναι 200% πιο πλούσια σε ευεργετικές ιδιότητες φυτοθεραπευτικά από την Aloe Vera.
Περιέχει ανθρακινόνες, ρητίνες, τανίνες, πολυσακχαρίτες και αλοερεζίνη η οποία διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η δράση της είναι ευεργετική για μεγάλο φάσμα ασθενειών. Φαίνεται ότι η χρήση της μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, περιορίζει τους πόνους των μυών και των οστών, τους κολικούς και τις κρίσεις άσθματος.Επίσης, βοηθάει την πεπτική λειτουργία και καταπολεμά διαταραχές, όπως η δυσκοιλιότητα και η δυσπεψία, ενώ ενισχύει και το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η αλόη χρησιμοποιείται επίσης ως καταπραϋντικό σε ερεθισμούς του δέρματος, όπως εγκαύματα, κάλους, ουλές και έρπητα και, λόγω της ιδιότητάς της να απορροφάται γρηγορότερα από το νερό, το δέρμα επουλώνεται γρήγορα.
Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται και για την περιποίηση του δέρματος και των μαλλιών, καθώς ενυδατώνει, αυξάνει την παραγωγή κολλαγόνου και ενισχύει τη φυσική τους άμυνα. Η αλόη θεωρείται αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση της ακμής, καταπολεμά τη φαγούρα, τις δερματικές αλλεργίες, τα τσιμπήματα των εντόμων, τα εκζέματα και τις μυκητιάσεις.

Αλχεμίλη (Alchemila Alpina)
Για γυναικολογικές παθήσεις.
Η Αλχεμίλη όπως μαρτυρεί και η αγγλική της ονομασία (ο μανδύας της Κυρίας) είναι βότανο για τις γυναίκες και από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους έχει συνδεθεί με την Παρθένο Μαρία , ίσως εξαιτίας του σχήματος των φύλλων της που παρομοιάζονταν με το μανδύα της Παναγίας. Η Αλχεμίλη χρησιμοποιείται στη βοτανοθεραπεία κυρίως για την αντιμετώπιση των διαταραχών και πόνων της περιόδου. Θεωρείται εμμηναγωγό που ρυθμίζει τη κανονική ροή του αίματος τόσο σε περιπτώσεις που η ροή του αίματος είναι χαμηλότερη από τη φυσιολογική (αμηνόρροια), όσο και σε περιπτώσεις που η ροή του αίματος είναι ιδιαίτερα αυξημένη (μηνορραγία). Ουσιαστικά η Αλχεμίλη θεωρείται ότι λειτουργεί προς τη κατεύθυνση της επαναφοράς της περιόδου στα φυσιολογικά επίπεδα ροής αίματος. Η “εξισορροπητική” αυτή της δράση, έχει αποδειχτεί πως συμβάλει αποφασιστικά και στη μείωση των πόνων της περιόδου. Επίσης, τα σαλικυλικά οξέα που περιέχει έχουν καταπραϋντικές ιδιότητες, προσφέροντας έτσι ανακούφιση από τις “κράμπες” που μπορεί να συνοδεύουν τις διαταραχές της περιόδου. Η Αλχεμίλη θεωρείται κατάλληλη και για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.

Αμαμελίδα (Hamamelis virginiana)
Για πολλές χρήσεις.
Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία η Αμαμελίδα χρησιμοποιείται κυρίως εξωτερικά υπό τη μορφή κομπρέσας. Θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική στην αντιμετώπιση των αιμορροΐδων και της φλεβίτιδας, ενώ επίσης ως οφθαλμική πλύση θεωρείται πως αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις μολύνσεις των ματιών και την επιπεφυκίτιδα. Γενικότερα η Αμαμελίδα θεωρείται πολύ καλή για την αντιμετώπιση αιμορραγιών. Η δράση της Αμαμελίδα θεωρείται πως οφείλεται στο γεγονός ότι συρρικνώνει τα αιμοφόρα αγγεία και τα επαναφέρει στο φυσιολογικό τους μέγεθος. Αφέψημα από τον φλοιό της αμαμελίδα συνιστάται για φλεγμονές ούλων και βλεννογόνων του στόματος, για τη θεραπεία των κιρσών, τα διαστρέμματα και τους μώλωπες.

Αμάραντος
Επουλώνει τις πληγές.
Ο αμάραντος χρησιμοποιείται ως βοηθητικό βότανο στην επούλωση εξωτερικών πληγών. Συνήθως τα κοπανισμένα φύλλα εφαρμόζονται ως κατάπλασμα στις πληγές και προσφέρουν γρηγορότερη επούλωση. Περιέχει τανίνες και φυτική κόλλα. Είναι ένα στυπτικό βότανο που χρησιμοποιείται κυρίως για να ελαττώνει τις απώλειες αίματος. Αφέψημα του βοτάνου λαμβάνεται για την έντονη αιμορραγία της περιόδου και την υπερβολική έκκριση κολπικών υγρών.

Άμπελος
Τα φύλλα του αμπελιού έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν καλύτερα την κυκλοφορία του αίματος και για τον λόγο αυτό είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της φλεβίτιδας και των κιρσών. Ως αφέψημα βοηθά στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας Κατά την περίοδο του κλαδέματος τα “δάκρυα” πρέπει να φυλάγονται πολύ καλά σε κλειστό δοχείο γιατί αποτελούν ένα πολύ καλό επουλωτικό για τα εκζέματα.

Αμυγδαλιά
Για το έλκος και το αναπνευστικό.
Περιέχει: μαγνήσιο, βιταμίνη Ε, νάτριο, κάλιο, σάκχαρα, αμυγδαλόλαδο, σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο και πολλά άλλα. Τα φρέσκα φύλλα της αμυγδαλιάς καταπραΰνουν τους πόνους του έλκους και των εγκαυμάτων, ενώ ο δεύτερος φλοιός της γλυκιάς αμυγδαλιάς είναι αντιπυρετικός και διουρητικός. Το αφέψημα των φύλλων είναι καλό καθαρτικό. Τα πικραμύγδαλα, από την πλευρά τους, είναι ευεργετικά στις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, ενώ το αλεύρι πικρών αμυγδάλων συνιστάται κατά της κακοσμίας των ποδιών και της μασχάλης. Άλλες χρήσεις: ενοχλήσεις του ήπατος, εγκαύματα, ρυτίδες, επούλωση φλεγμονών & πληγών, έκζεμα, χιονίστρες, διαβήτης, ψωρίαση.

Άνηθος
Ιδανικό για τη γαλουχία.
Ο άνηθος είναι φυτό τονωτικό και ορεκτικό, ενώ βοηθάει και στην αύξηση παραγωγής γάλακτος στις γυναίκες που έχουν γεννήσει. Βοηθάει επίσης σε περιπτώσεις στομαχικών και κοιλιακών παθήσεων, ενώ χορηγείται και σε παιδιά που πάσχουν από ασθένειες όπως η ιλαρά και η ανεμοβλογιά. Αν υποφέρετε από κακοσμία του στόματος, μασήστε σπόρους άνηθου. Οι χλωροί βλαστοί του φυτού χρησιμοποιούνται πάρα πολύ στις σαλάτες και στα φαγητά με ψάρι. Αυτό γιατί εκτός από το ότι αρωματίζει , διευκολύνει και την πέψη των τροφών. Το αιθέριο έλαιο του φυτού χρησιμοποιείται σε αρκετά φάρμακα αλλά και στην αρωματοποιία, τη ζαχαροπλαστική και την αρτοποιία, σε ποτά, λικέρ, τουρσιά.

Απήγανος (Ruta Graveolens)
Αιμοστατικό.
Σε μικρές δόσεις ο απήγανος είναι καλό αιμοστατικό, ενώ ως κατάπλασμα περιορίζει το πρήξιμο των ανδρικών γεννητικών οργάνων. Χρειάζεται, πάντως, μεγάλη προσοχή γιατί σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία στη μήτρα. Για τον λόγο αυτό άλλωστε χρησιμοποιούνταν στις εκτρώσεις. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία, ο απήγανος χρησιμοποιείται ως ένα ισχυρό φάρμακο που δρα αποτελεσματικά ως αντισπασμωδικό, αντιβηχικό και εμμηναγωγό. Πρέπει να χορηγείται σε μικρές δόσεις και προτιμότερο είναι να λαμβάνεται κάτω από την καθοδήγηση κάποιου ειδικού. Ανακουφίζει από τον κολικό πόνο και την ένταση των εντέρων, χαλαρώνοντας τους μυς του πεπτικού συστήματος. Δρα επίσης ως αντισπασμωδικό στην περίπτωση του έντονου βήχα. Χρησιμοποιείται ακόμα ως εμμηναγωγό, ρυθμίζοντας τον εμμηνορρυσιακό κύκλο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που έχει διακοπεί η έμμηνος ρύση.

Άρκευθος
Δρα ως διουρητικό, αντισηπτικό και αντιρρευματικό.
Οι αρχαίοι πίστευαν ότι η άρκευθος ήταν το φυτό της μακροζωίας. Σήμερα θεωρείται τονωτικό της όρεξης και της πέψης και, συγχρόνως, καθαριστικό του αίματος. Είναι εξαιρετικό αντισηπτικό για παθήσεις όπως η κυστίτιδα. Από τα πιο ισχυρά αρωματικά αποσυμφορητικά, ενδείκνυται για φούσκωμα της κοιλιάς, παχυσαρκία, και αρτηριοσκλήρωση, καθώς και για λιπαρό δέρμα, μαζί με αιθέρια έλαια λεβάντας και ξύλου κέδρου αιθέριο έλαιο που περιέχουν οι καρποί, είναι ισχυρό διεγερτικό των νεφρών και για τον λόγο αυτό η χρήση τους πρέπει να αποφεύγεται στις νεφρικές παθήσεις. Η πικρή δράση του βοηθά στην πέψη και καταπραΰνει το φυσώδη κολικό. Χρησιμοποιείται στους ρευματισμούς και στην αρθρίτιδα. Εξωτερικά καταπραΰνει τον πόνο στις αρθρώσεις και τους μύες. Δεν επιτρέπεται η χρήση του κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης γιατί είναι διεγερτικό της μήτρας, καθώς και αν υπάρχει βλάβη νεφρών.

Αρκτιο (Arctium Lappa) (Άκτιο το αρπακτικό)
Λέγεται και Burdock, Πλατομαντήλα, Κολλιτσίδα.
Περιέχει φλαβονοειδή γλυκοσίδια, πικρά γλυκοσίδια, αλκαλοειδή, αντιμικροβιακή ουσία και ινουλίνη. Δρα εξομαλυντικά, είναι διουρητικό και αρκετά πικρό. Ο Διοσκουρίδης (1oς αιώνας μ.Χ.), πατέρας της φαρμακογνωσίας αναφέρει την κολλιτσίδα και τις ιδιότητες της ενάντια στον καρκίνο του συκωτιού και των πνευμόνων. Τα φύλλα του Άρκτιου χρησιμοποιούνται σήμερα στη Βοτανοθεραπεια κυρίως για την αντιμετώπιση δερματικών παθήσεων όπως είναι η ψωρίαση, η ακμή και τα εκζέματα. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται εξωτερικά ως κατάπλασμα. Η έντονη αντιμικροβιακή τους δράση, που οφείλεται στις πολυακετυλίνες που περιέχουν, καθώς και οι αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες βοηθούν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση ακόμη και σοβαρών περιπτώσεων δερματοπάθειας. Ακόμη σε περίπτωση εσωτερικής χρήσης (ρόφημα), τα φύλλα του θεωρείται οτι διεγείρουν τα πεπτικά υγρά και ιδιαίτερα την έκκριση χολής. Έτσι βοηθά την πέψη και ανοίγει την όρεξη.

Αρκτοσταφυλος ο Αλπικός (Uva ursi)
Περιέχει αρμπουτίνη, μεθυλαρμπουτίνη, γαλλικό οξύ, φενολογλυκοζίτες και δεψικές ουσίες. Οι ινδιάνοι της Αμερικής χρησιμοποιούσαν το βότανο από τον 2ο αιώνα για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων της ουροδόχου κύστης, την ουρηθρίτιδα, τις πέτρες νεφρών και την κυστίτιδα. Τους καρπούς τους χρησιμοποιούσαν για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Τα φύλλα επίσης, τα έβαζαν ως αρωματικό μαζί με καπνό στις πίπες που κάπνιζαν στις θρησκευτικές τους τελετές. Αποτελεί ένα φυσικό αντισηπτικό του ουροποιητικού με διουρητικές και μαλακτικές ιδιότητες, μπορεί να χορηγηθεί στην αγωγή λοιμώξεων όπως πυελίτιδα και κυστίτιδα και κατά της νυχτερινής ενούρησης (ακράτεια).

Άρνικα
Για μώλωπες και ρευματισμούς.
Η αρνικα είναι φάρμακο πρώτων βοηθειών, γνωστό για τη χρήση του σε τραύματα-μωλωπισμούς, που συνοδεύονται με πόνο, εκχύμωση. Έχει ιδιότητες απολυμαντικές, ανθελμινθικές, διαλυτικές και θεραπευτικές των μωλώπων. Χρησιμοποιείται για την θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας, των νευραλγιών, των αιματωμάτων, των διαστρεμμάτων, σε στραμπουλήγματα, σε οιδήματα λόγω θλάσης, σε ρευματοειδή πόνους των αρθρώσεων και των μυών. Η άμεση ανακούφιση των πόνων της πλάτης και των ώμων με άρνικα είναι θεαματική, ενώ μετά από μια επίπονη εργασία, το χαλαρωτικό μασάζ με λάδι άρνικας θα βοηθήσει τους μύες να χαλαρώσουν και να ξεκουραστούν.

Αρτεμισία ή Αψιθιά (Artemisia vulgaris)
Ο Ιπποκράτης αναφέρει την Αψιθιά ως βότανο που επισπεύδει και διευκολύνει το τοκετό. Σαν λαϊκό φάρμακο, η αψιθιά έχει μεγάλη φήμη ως τονωτικό, εναντίον της φυματίωσης, της αναιμίας, της αρθρίτιδας και των σκωλήκων των εντέρων και από αυτό πήρε το αγγλικό όνομα wormwood (σκουληκόξυλο). Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιήθηκε κατά της χολικής ανεπάρκειας και κατά του σακχαρώδη διαβήτη. Σήμερα από την αρτεμισίνη παράγουν το φάρμακο κατά της ελονοσίας.
Στη βοτανοθεραπεία η Αρτεμισία χρησιμοποιείται ως εμμηναγωγό για την εξομάλυνση της εμμηνορρυσίας. Επίσης, χρησιμοποιείται ως τονωτικό του πεπτικού συστήματος γιατί θεωρείται πως διευκολύνει τη χώνεψη των λιπαρών ουσιών και για το λόγο αυτό ανήκει στα λεγόμενα “βότανα για αδυνάτισμα”. Παράλληλα θεωρείται πως αυξάνει τη παραγωγή της χολής, ενεργοποιεί το πεπτικό σύστημα και αντιμετωπίζει τη δυσπεψία, τις καούρες και το “φούσκωμα”. Σύμφωνα με τους Βοτανοθεραπευτές, η κατανάλωση της Αρτεμισίας πρέπει να γίνεται με πολύ μεγάλη προσοχή και μόνο κάτω από την επίβλεψη ειδικού. Πολυήμερη κατανάλωση της ενδέχεται να προκαλέσει ζαλάδες και πονοκεφάλους.

Αστράγαλος (Astragalus Membranaceus)

Βότανο με αντιοξειδωτική δράση κατά των ελεύθερων ριζών, το οποίο έχει πολύ καλά αποτελέσματα στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Στα ελληνικά λέγεται «Αστράγαλος ο Μεμβρανώδης», ενώ στην κινεζική βοτανοθεραπεία αναφέρεται ως «Huang qi». Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική ιατρική, βελτιώνει την ανοδική κίνηση της ενέργειας στο σώμα, ενισχύει το στοιχείο της φωτιάς και επιφέρει τόνωση, έλκοντας το γιανγκ προς τα πάνω. H ρίζα του Αστράγαλου είναι πλούσια σε μαγνήσιο (1,860ppm) και σε ποτάσσιο (10,000ppm) ενώ περιέχει επίσης σίδηρο, λινολεικο οξυ, μαγγάνιο, χολίνη, μπεταϊνη, ρουματακενίνη και Β-σιστερόλη. Ο Αστράγαλος θεωρείται ότι έχει θετική επίδραση στην αποβολή πύου από τον οργανισμό. Ο Αστράγαλος χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως ως ενισχυτικό του ανοσοποιητικού συστήματος. Σε κλινικές έρευνες που έγιναν πάνω σε άτομα που παρουσιάζουν συχνά κρυολογήματα και έρπητες (simplex keratitis), παρατηρήθηκε σαφής βελτίωση στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων από τον οργανισμό. Η ευεργετική δράση του Αστράγαλου έχει συνδεθεί με την υψηλή περιεκτικότητα του σε πολυσακχαρίτες. Το βότανο θεωρείται ότι είναι ιδανικό για χρήση από άτομα που αισθάνονται ατονία, κόπωση, κρυολογούν συχνά ή βρίσκονται σε στάδιο ανάρρωσης. Χρησιμοποιείται συχνά μαζί με το τζινσενγκ ως τονωτικό του οργανισμού.

Ασπερούλα
Για την πέψη και την αϋπνία.
Το συστατικό των ανθέων του φυτού, η κουμαρίνη έχει τονωτικές, στυπτικές, διουρητικές και αντισηπτικές ιδιότητες. Διευκολύνει εξαιρετικά την πέψη και είναι ηρεμιστικό σε περιπτώσεις αϋπνίας. Επίσης, συστήνεται κατά της πέτρας των νεφρών και της χοληδόχου κύστης, καθώς και εναντίον της νευραλγίας. Πρέπει να αποφεύγεται η χρήση της στις γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης αλλά και από όσους λαμβάνουν φάρμακα για προβλήματα του κυκλοφορικού.

Ασφόδελος
Ο Ασφόδελος από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα θεωρείται βότανο θεραπευτικό και χρησιμοποιείτε σαν καρδιοτονωτικό – διουρητικό, εμμηναγωγό, διουρητικό – αποχρεμπτικό, αντιφλεγμονώδες (ενζυματική δράση) και σε εμετούς λόγω ερεθισμού του βλεννογόνου του στομάχου. Στην αρχαιότητα ο Ιπποκράτης το χορηγούσε σε καρδιοπάθειες με οιδήματα ανά σάρκα και σε περιπτώσεις κίρρωσης του ήπατος, ενώ ο Διοσκουρίδης το χορηγούσε επιπλέον σε περιπτώσεις αλωπεκίας και τριχόπτωσης.

Αχιλλέα (Αchillea millefolium)
Ρίχνει την αρτηριακή πίεση.
Θεωρείται ισχυρά εφιδρωτική και χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση της γρίπης, των κρυολογημάτων και του πυρετού. Οι φυτικές χρωστικές και τα αλκαλοειδή (αχιλλίνη) που περιέχει η Αχιλλέα έχουν την ιδιότητα να ρίχνουν την πίεση και προτείνεται σε περιπτώσεις υπέρτασης. Οι κουμαρίνες και το σαλικυλικό οξύ (συστατικό της ασπιρίνης) που περιέχει επίσης, εμποδίζουν την δημιουργία θρόμβων στο αίμα και βοηθούν την καλή κυκλοφορία μέσω της διεύρυνσης των περιφερειακών αρτηριών. Τέλος οι αντισηπτικές ιδιότητες του βοτάνου (λόγω περιεκτικότητας σε αζουλίνη και απιγενίνη) χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις εσωτερικών αιμορραγιών (των αιμορροΐδων, της μηνορραγίας κλπ).