Ευρετήριο βοτάνων (Α)

Αβρωνία (Tamus vulgaris)
Κατάλληλη για ρευματικά.
Eίναι γνωστή στη χώρα μας με τα ονόματα (αβρωνιά ή αβρουνιά, βρυωνιά, ή οβριά ή αδρανιά). Είναι φυτό που ζει πολλά χρόνια με στέλεχος, το οποίο τυλίγεται όπως αυτό του αμπελιού. Αναπτύσσεται αρκετά μέχρι τρία μέτρα και τα φύλλα του έχουν σχήμα καρδιάς που στενεύουν στην άκρη όπου γίνονται μυτερά. Τα άνθη του έχουν χρώμα κιτρινοπράσινο, πάνω σε αραιά τσαμπιά.
Φυσικό διουρητικό, επουλωτικό και καθαρτικό. Χρησιμοποιείται συχνά σε περιπτώσεις ρευματικών παθήσεων. Οι κόνδυλοί του μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καταπλάσματα στην περίπτωση εγκαυμάτων από τον ήλιο. Χρειάζεται προσοχή γιατί δεν είναι ακίνδυνη αφού περιέχει την τοξική ουσία διοσγενίνη.
Άγαρ Άγαρ (AGAR AGAR)
Το Agar είναι μία υδρόφιλη κολλώδης ουσία που εξάγεται από τα κυτταρικά τοιχώματα των φυκιών, κυρίως του Agarophyte Gelidium. Παράγεται από ένα είδος φυκιού και είναι πλούσιο σε ιχνοστοιχεία και ιώδιο και χρησιμοποιείται κυρίως στη ζαχαροπλαστική για να αντικαθιστά την ζωικής προέλευσης ζελατίνη γιατί είναι φυτικό. Είναι μια καλή πηγή ασβεστίου και σιδήρου και δεν περιέχει ζάχαρη, λίπος και υδατάνθρακες. Βοηθά στην πέψη, στην απώλεια βάρους και στην αποτοξίνωση του οργανισμού. Μετά την κατάποση, απορροφά το νερό που βρίσκεται στο στομάχι και τριπλασιάζει τον όγκο του. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση του κορεσμού. Μελέτες για την παχυσαρκία έχουν επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητά του ως συμπλήρωμα σε μια υγιεινή διατροφή χαμηλών θερμίδων. Άλλα οφέλη που συνδέονται με συχνή κατανάλωση του agar είναι η ικανότητά του να περιορίζει τις φλεγμονές και να ηρεμεί το στομάχι.

Αγγελική (Angelica Archangelica)

Για πέψη και κυκλοφορικό.
Είναι ένα βότανο με δυνατό άρωμα που χρησιμοποιείται πέρα από την βοτανοθεραπεία και για την παρασκευή αλκοολούχων ποτών αλλά και στη ζαχαροπλαστική. Το βότανο αυτό λέγεται ότι ονομάστηκε έτσι επειδή o Αρχάγγελος Μιχαήλ παρουσιάστηκε κάποτε σ’ ένα μοναχό και του αποκάλυψε τις φαρμακευτικές του ιδιότητες αφού όπως του είπε θεράπευε την πανούκλα. Από τότε πίστευαν πως η αγγελική προστάτευε από το κακό και τις λοιμώδεις νόσους και ανθίζει στη γιορτή του Αρχαγγέλου. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία χρησιμοποιείτε ως ένα πολύ καλό τονωτικό σε περίπτωση αναιμίας, ατονίας, ενώ θεωρείται οτι δρα και κατά της μελαγχολίας.Επιπλέον πιστεύεται ότι καταπολεμά τους σπασμούς του στομάχου και του εντέρου. Θεωρείται ότι έχει αποχρεμπτικές ιδιότητες, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε βρογχίτιδες, πλευρίτιδες και κρυολογήματα. Ρυθμίζει την έμμηνο ρύση, ενώ έχει καλές αντιβακτηριδιακές, αντιμυκητιασικές και διουρητικές ιδιότητες. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως τονωτικό της πέψης, της κυκλοφορίας του αίματος και της καρδιάς. Τέλος θεωρείται επουλωτική και διουρητική.

Αγιάγκαθο (Carduus benedictus)
Αντιπυρετικό και διουρητικό.
Χορηγείται από την αρχαιότητα ως τονωτικό, αντιπυρετικό και διουρητικό. Η ιδιότητα που έχει να αυξάνει τις εκκρίσεις της χολής και του στομαχιού κάνουν το αγιάγκαθο καλό φάρμακο κατά της ατονίας των πεπτικών οργάνων και της ανορεξίας. Στη βοτανοθεραπεία τo αγιάγκαθο χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές για την αύξηση της ροής του μητρικού γάλατος (γαλακταγωγό) καθώς και ως τονωτικό της πέψης. Η δράση του ως γαλακταγωγό οφείλεται στη ουσία κνισίνη (0,2%) και χρησιμοποιείται ευρέως για το σκοπό αυτό στο Καναδά. Προτείνεται από το Canadian Breastfeeding Foundation το οποίο και έχει διαπιστώσει την αποτελεσματικότητα του. Το Αγιάγκαθο χρησιμοποιείται επίσης ως τονωτικό του πεπτικού συστήματος. Εξαιτίας της πικρής του γεύσης θεωρείτε ότι διεγείρει το συκώτι, αυξάνοντας έτσι τις γαστρικές εκκρίσεις καθώς και την έκκριση χολής. Το Αγιάγκαθο (Κνήκος) χρησιμοποιείται ολόκληρο (όλα τα τμήματα του φυτού κομμένα). Πέρα από την κνισίνη περιέχει αλκαλοειδή, φυτική κόλλα, τανίνη και μικρή ποσότητα αιθέριου ελαίου.

Αγριόχορτο
Χόρτο – ζιζάνιο που φυτρώνει μόνο του στη φύση, χωρίς να το έχει καλλιεργήσει ο άνθρωπος, γνωστό και ως στριφτούλι. Έχει χρησιμοποιηθεί ως παραδοσιακό θεραπευτικό βότανο εδώ και αιώνες και οι επιστήμονες το υπέβαλαν πλέον σε μια σύγχρονη κλινική δοκιμή γιατί το εκχύλισμα ενός συνηθισμένου αγριόχορτου, που από τα παλιά χρόνια χρησιμοποιείται ως θεραπευτικό βότανο, φαίνεται να προσφέρει τη δυνατότητα μιας σύγχρονης ήπιας θεραπείας κατά των καρκίνων του δέρματος, με εξαίρεση το μελάνωμα, την πιο θανατηφόρα μορφή.

Αγριάδα (Agropyron Repens)
Ενα φυσικό αντιβιοτικό.
Η αγριάδα περιέχει μία βλεννώδη ουσία, την τριτισίνη (φρουκτοζάνη) σε ποσοστό 8%, ινοσιτόλη 3%, μανιτόλη, σταθερό έλαιο, βιταμίνες Α και Β, γλυκοσίδιο βανιλλίνης, σαπωνίνη, φυτική κόλλα, σιλικούχο κάλιο, σίδηρο, μικρή ποσότητα πτητικού ελαίου κυρίως αποτελούμενο από αγροπυρίνη η οποία έχει αποδειχθεί ότι διαθέτει αντιβιοτικές ιδιότητες ευρέως φάσματος. Διουρητική, μαλακτική, αντι-μικροβιακή δράση. Για κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα, προστατίτιδα, ίκτερο, ηπατίτιδα, αρθριτικά, πέτρα στα νεφρά, χολοκυστίτιδα, λειτουργία εντέρων και στομάχου. Η βασική ιδιότητα για την οποία είναι γνωστή η αγριάδα, είναι η ανακούφιση που προσφέρει στα συμπτώματα από προβλήματα του προστάτη.
Διουρητική, μαλακτική, αντι-μικροβιακή δράση. Για κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα, προστατίτιδα, ίκτερο, ηπατίτιδα, αρθριτικά, πέτρα στα νεφρά, χολοκυστίτιδα, λειτουργία εντέρων και στομάχου. Λόγω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων της αγριάδας χρησιμοποιείται και σαν αντισηπτικό του ουροποιητικού συστήματος σε περιπτώσεις κυστίτιδας και ουρηθρίτιδας αλλά και σε προβλήματα των νεφρών. Μειώνει επίσης τα επίπεδα της χοληστερίνης. Χάρη στην τριτισσίνη που περιέχει (ουσία που έχει παρόμοια δράση με την ινσουλίνη) χρησιμοποιείται ως βοηθητικό στην ασθένεια του διαβήτη.
Σε προβλήματα υπέρτασης βοηθά σημαντικά μόνη της ή σε συνδυασμό με φύλλα ελιάς. Οι πλύσεις και οι κομπρέσες με αφέψημα ή έγχυμα αγριάδας ανακουφίζουν τους πόνους από ρευματισμούς, αρθριτικά και τις ασθένειες του δέρματος.

Αγριμόνιο (Agrimonia Eupatoria
Τονωτικό του πεπτικού και επουλωτικό.
Το Αγριμονιο χρησιμοποιείται από τους βοτανοθεραπευτές σήμερα κυρίως ως τονωτικό του πεπτικού συστήματος και θεωρείται ένα φυτό που επουλώνει πληγές και αρρώστιες. Θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό για τα έλκη, τους κωλικούς και τη διάρροια. Οι τανίνες που περιέχει σε συνδυασμό με φοτοστερίνη και γόμμα του προδίδουν διουρητικές, στυπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Το αγριμόνιο στη λαϊκή θεραπευτική χρησιμοποιήθηκε για την επούλωση ανοιχτών πληγών, για τσιμπήματα εντόμων, δαγκώματα φιδιών και διάλυση αποστημάτων.

Αγκινάρα (Cynara cardunculus)
Καταπολεμά τη χοληστερίνη.
H Αγκινάρα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των διαταραχών του συκωτιού και των νεφρών και για την αρτηριοσκλήρυνση. Δύο από τα δραστικά συστατικά του φυτού – η κυναρίνη και η σκολυμοσίδη – έχουν αποδειχτεί πως διεγείρουν την έκκριση χολής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την υποβοήθηση της ατελούς πέψης και την τόνωση του οργανισμού στη περίπτωση ανεπαρκούς λειτουργίας του συκωτιού. Η κυναρίνη έχει επίσης αποδειχτεί, μέσω κλινικών ερευνών, πως μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων στο αίμα. Για το λόγο αυτό άλλωστε, η Αγκινάρα θεωρείται αποτελεσματική στη θεραπεία της αρτηριοσκλήρυνσης. Το αιθέριο έλαιο της αγκινάρας μπορεί να βοηθήσει στη διαδικασία του μεταβολισμού στον οργανισμό.
Οι αγκινάρες μπορούν να λειτουργήσουν σαν διουρητικό στις περιπτώσεις κατακράτησης υγρών στον οργανισμό και επίσης είναι ένα αποτελεσματικό καθαρτικό. Η υψηλή περιεκτικότητα της αγκινάρας σε μεταλλικά στοιχεία βοηθά την καταπολέμηση της αναιμίας και άλλων ασθενειών που σχετίζονται με τον σίδηρο, όπως είναι τα αδύναμα νύχια που σπάνε εύκολα, η ψαλίδα στα μαλλιά και η ατονία.

Αγριοπανσές (Viola Tricolour)
Αντιοξειδωτικό, αντισηπτικό.
Θεωρείται το σύμβολο της αγάπης, της αθωότητας και της σεμνότητας. Οι Αρχαίοι Ρωμαίοι φύτευαν βιολέτες πάω στους τάφους των παιδιών τους.
Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούμε όλα τα μέρη του φυτού (άνθη, φύλλα, ρίζα) σε φρέσκια και σε αποξηραμένη μορφή. Μπορούμε να τα καταναλώσουμε ως αφέψημα, να τα παρασκευάσουμε βάμμα με την προσθήκη αλκοόλ και σιρόπι με ζάχαρη ή μέλι. Τα φύλλα, τα άνθη και η ρίζα του έχουν πλούσιες αντιοξειδωτικές, αντισηπτικές, αντισπασμωδικές, αντιικές, αντιφλεγμονώδεις, εφιδρωτικές, διουρητικές, μαλακτικές, αποχρεμπτικές, καρδιοτονωτικές και ήπια καθαρτικές ιδιότητες. Είναι ευεργετικό για την θεραπεία πολλών ασθενειών του πεπτικού συστήματος. Έχει αποτοξινωτικές και διουρητικές ιδιότητες και έχει χρησιμοποιηθεί για την θεραπεία της κυστίτιδας, της νεφρίτιδας και της υπέρτασης. Είναι τονωτικό για το λεμφικό σύστημα και βοηθάει στα οιδήματα του μαστού και της μαστίτιδας. Χάρη στο σαλικυλικό οξύ και στις αντισηπτικές, αντιβακτηριδιακές και αντιικές ιδιότητες του μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπικώς για να την βελτίωση πολλών δερματικών παθήσεων όπως της ακμής, του ξηρού και του υγρού εκζέματος, της ψωρίασης, της φλεβίτιδας και των αιμορροΐδων. Μπορεί να ανακουφίσει από τους ρευματισμούς και κάθε μορφή φλεγμονής.

Αγριοκαστανιά (Aesculus hippocastanum)
Μειώνει τις φλεγμονές.
Η αγριοκαστανιά είναι συστατικό αρκετών φαρμακευτικών παρασκευασμάτων για ευρύ φάσμα ασθενειών. Βασικά όμως λειτουργεί σαν αγγειοπλαστικό που προστατεύει το φλεβικό δέντρο και μειώνει τις φλεγμονές στα φλεβικά αγγεία. Επίσης δρα εναντίον των αιμορροΐδων μειώνοντας τις φλεγμονές και τη διόγκωσή τους. Όλα τα μέρη του φυτού και ιδιαίτερα ο καρπός περιέχουν σαπωνίνες (ένα μίγμα από σαπωνίνες που ονομάζονται συνολικά αισκίνη), φλαβονοειδή, κουμαρίνες και τανίνες. Για αυτό το λόγο κάποια μέρη του φυτού είναι δηλητηριώδη και κάποια έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες. Το φυτό (κυρίως ο καρπός) έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν στην πρακτική ιατρική για την αντιμετώπιση φλεβικής ανεπάρκειας, φλεβίτιδων και άλλων προβλημάτων του κυκλοφορικού, σε αιμορροϊδοπάθειες, ως αντιπυρετικό, αντιοιδηματώδες, αντιφλεγμονώδες κ.α. Χρησιμοποιείται και σήμερα κυρίως σε περιπτώσεις φλεβικών προβλημάτων και πολλές μελέτες έχουν καταλήξει στην αποτελεσματικότητά του.

Αδίαντο (Adiantum Capillus-Veneris) ή Πολυτρίχι
Δυναμώνει τα μαλλιά.
Το αδίαντο λέγεται επίσης “κόμη της Αφροδίτης”, “πολυτρίχι”, “ψαλιδόχορτο”, “περικοκλάδι” και είναι γνωστό από την αρχαιότητα για τις ευεργετικές του δυνατότητες στην ενδυνάμωση και τόνωση των μαλλιών, ενώ θεωρείται ότι σταματάει την τριχόπτωση και εξαφανίζει την πιτυρίδα. Είναι επίσης, αντιβηχικό, αποχρεμπτικό και μαλακτικό για τις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, ωφέλιμο στον ξερό βήχα και την καταρροή. Συστήνεται ακόμη ως εφιδρωτικό, εμμηναγωγό και κατά της εντερίτιδας. Ως διουρητικό βοηθάει στην ψαμμίαση καθώς και στις πέτρες των νεφρών, όπου καλό είναι να συνδυάζεται με αγριάδα, φούντες καλαμποκιού και άλλα διουρητικά φυτά.

Άδωνις
Τονωτικό της καρδιάς.
Περιέχει καρδιοενεργούς γλυκοζίτες που συντελούν στην επιβράδυνση του καρδιακού παλμού. Η επίδραση του Άδωνη στην καρδιά είναι ελαφρώς ηρεμιστική και γενικά χορηγείται σε ασθενείς που η καρδιά τους χτυπά πολύ γρήγορα ή ακανόνιστα. Είναι ισχυρό διουρητικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση κατακράτησης νερού, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις κακής λειτουργίας του κυκλοφορικού. Ωστόσο, η χρήση του πρέπει να γίνεται με προσοχή γιατί μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως ο εμετός και η διάρροια.

Άζα
Για νευρικές παθήσεις.
Η άζα είναι χωνευτική και αντισπασμωδική. Συνιστάται κυρίως για την αντιμετώπιση των νευρικών παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος όπως είναι το άσθμα, η στηθάγχη, ο κοκίτης κλπ. Επίσης είναι ανθελμινθική εμμηναγωγός, συνιστάται για κάποιες περιπτώσεις αναιμίας, ενώ είναι και κατευναστική των καρδιακών παλμών των χλωρωτικών.

Αζαρό
Για βρογχίτιδα και πνευμονία.
Περιέχει την ουσία αζαρίνη η οποία είναι πολύ εμετική και ερεθίζει τους βλεννογόνους αδένες . Όλα τα μέρη του φυτού αυτού είναι ερεθιστικά. Εσωτερικά είναι εμετοκαθαρτικό (οι ρίζες και τα φύλλα) αλλά χάνεται η ιδιότητα του αυτή, με το ξήρανση και το παρατεταμένο βράσιμο. Χρησιμοποιείται στη βρογχίτιδα, την πνευμονία, τον κοκίτη και κατά της διάρροιας. Έχει χρησιμοποιηθεί ακόμη κατά της ισχιαλγίας και σε μερικές δερματοπάθειες. Επίσης θεωρείται καθαρτικό, διεγερτικό, εμετικό, διουρητικό.

Ακακία (Acacia robusta) ή Μιμόζα
Έχει μαλακτικές, αντιφλεγμονώδης ιδιότητές. Τα άνθη Ακακίας έχουν αντισπασμωδική δράση και θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά σε περιπτώσεις έντονου βήχα. Επίσης τα αφεψήματα και εγχύματα από άνθη ακακίας θεωρούνται αντιφλεγμονώδη για το ρινοφαρυγγικό σύστημα, κατάλληλα για την περίοδο της οδοντοφυΐας και με ευεργετική δράση στο αναπνευστικό και γαστρεντερικό σύστημα. Επίσης, χρησιμοποιείται ως αφέψημα για την αντιμετώπιση φλεγμονών της στοματικής κοιλότητας.

Άκανθος ή μοντρούνα
Χρησιμοποιείται ως μαλακτικός.
Πολυετές φυτό που φθάνει σε ύψος το 1 μέτρο, με άσπρα βυσσινή άνθη και σκούρα πράσινα φύλλα. Περιέχει γλίσχρα και τανίνες σε μεγάλες ποσότητες με αποτέλεσμα την καλή θεραπεία των εξαρθρωμένων αρθρώσεων. Με εξωτερική χρήση επάνω στις αρθρώσεις επαναφέρει τους προβληματικούς μυς και συνδέσμους στην φυσιολογική κατάσταση, χαλαρώνοντας τους. Επίσης χρησιμοποιείται σε πληγές και εγκαύματα.

Ακόνιτο
Θεραπευτικό αλλά και τοξικό.
Μολονότι το φυτό είναι δηλητηριώδες βρίσκεται στην κορυφή των θεραπευτικών βοτάνων, αρκεί η χρήση του να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο και την κατάλληλη ποσότητα. Είναι ισχυρό αναισθητικό σε νευραλγίες (ισχιαλγία). Χρησιμοποιείται για θεραπεία σε χρόνια δερματικές παθήσεις, σε νευραλγίες του προσώπου, σε οδονταλγίες, σε ημικρανίες νευραλγικής φύσης, σε θεραπεία της κώφωσης αρκεί να μην υπάρχει οργανική βλάβη, και σε θεραπεία για τη στηθάγχη. Είναι εφιδρωτικό και αποτελεσματικό κατά της υδρωπικίας, της φαρυγγίτιδας, της γρίπης και της οξείας αρθρίτιδας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Θεραπευτικό αλλά και τοξικό.
Μολονότι το φυτό είναι δηλητηριώδες βρίσκεται στην κορυφή των θεραπευτικών βοτάνων, αρκεί η χρήση του να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο και την κατάλληλη ποσότητα. Είναι ισχυρό αναισθητικό σε νευραλγίες (ισχιαλγία). Χρησιμοποιείται για θεραπεία σε χρόνια δερματικές παθήσεις, σε νευραλγίες του προσώπου, σε οδονταλγίες, σε ημικρανίες νευραλγικής φύσης, σε θεραπεία της κώφωσης αρκεί να μην υπάρχει οργανική βλάβη, και σε θεραπεία για τη στηθάγχη. Είναι εφιδρωτικό και αποτελεσματικό κατά της υδρωπικίας, της φαρυγγίτιδας, της γρίπης και της οξείας αρθρίτιδας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Άκορος ή Κάλαμος (Acorus Calamus)

Θεραπευτικό αλλά και τοξικό.
Μολονότι το φυτό είναι δηλητηριώδες βρίσκεται στην κορυφή των θεραπευτικών βοτάνων, αρκεί η χρήση του να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο και την κατάλληλη ποσότητα. Είναι ισχυρό αναισθητικό σε νευραλγίες (ισχιαλγία). Χρησιμοποιείται για θεραπεία σε χρόνια δερματικές παθήσεις, σε νευραλγίες του προσώπου, σε οδονταλγίες, σε ημικρανίες νευραλγικής φύσης, σε θεραπεία της κώφωσης αρκεί να μην υπάρχει οργανική βλάβη, και σε θεραπεία για τη στηθάγχη. Είναι εφιδρωτικό και αποτελεσματικό κατά της υδρωπικίας, της φαρυγγίτιδας, της γρίπης και της οξείας αρθρίτιδας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Άκορος ή Κάλαμος (Acorus Calamus)
Ενα λάδι καταπραϋντικό.
Ο άκορος είναι ένα είδος καλαμιού πλούσιο σε συστατικά που βοηθούν στην αντιμετώπιση πολλών ασθενειών. Συγκεκριμένα, το λάδι που βγαίνει από τη ρίζα του έχει αντιβιοτικές δυνατότητες, ενώ το βάμμα του μπορεί, όταν διαλυθεί σε νερό, να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ουλίτιδας. Στην αρχαία Αίγυπτο η ρίζα του φυτού χρησιμοποιούνταν ως αφροδισιακό, ενώ οι ινδιάνοι Dacota το χρησιμοποιούσαν κατά του φόβου της μάχης. Στην Ayuverda είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό βότανο το οποίο προτείνεται για την αντιμετώπιση των συνεπειών από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ – θεωρείται πως βοηθάει στην καλή λειτουργία του συκωτιού. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία ο Κάλαμος χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση στομαχικών διαταραχών. Η λήψη του διεγείρει τους σιελογόνους αδένες και την παραγωγή στομαχικών υγρών, αντιμετωπίζοντας έτσι μία σειρά προβλημάτων όπως είναι η δυσπεψία, η γαστρίτιδα, ο τυμπανισμός (φούσκωμα), η καούρα, η “αεροφαγία” και η “ξινίλα”. Θεωρείται πως καταπολεμά τα παράσιτα του εντέρου και πως έχει διουρητικές ιδιότητες.

Αλθαία (Althaea Officinalis)
Ευεργετική στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η αλθαία ή δενδρομολόχα ή νερομολόχα είναι χρήσιμη όταν χρειάζεται ένα βότανο με μαλακτική επίδραση. Η ρίζα χρησιμοποιείται κυρίως για προβλήματα του πεπτικού συστήματος και άλλα όπως φλεγμονές του στόματος, ουλίτιδα, γαστρίτιδα, πεπτικό έλκος, εντερίτιδα και κολίτιδα. Η μεγάλη περιεκτικότητα της σε φυτική κόλλα (στις ρίζες μέχρι 35% και στα φύλλα μέχρι 10%), της επιτρέπει να καταπραΰνει και να επουλώνει φλεγμονές του στομάχου και του λεπτού εντέρου.Τα φύλλα της αλθαίας χρησιμοποιούνται και για παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος. Επιδρά θετικά στο ουροποιητικό σύστημα γιατί καθώς ακολουθεί τη τροφική δίοδο, η αντιφλεγμονώδης δράση της καταπραΰνει και επουλώνει τον ουροποιητικό αγωγό. Επίσης καταπραΰνει τον βήχα, τη βρογχίτιδα και το κρύωμα.

Αλόη (Αloe Vera, Aloe Arborescens)
Αποκαλείται «φυτό της αθανασίας» και ελιξίριο της μακροζωίας.
Προερχόμενη από την Αφρική η αλόη καλλιεργείται πλέον σε όλο τον κόσμο. Πολυετές φυτό με αγκαθωτά, σαρκώδη φύλλα, πλατύτερα στη βάση και στενότερα στην κορυφή, με αραιά αγκάθια στην περιφέρειά τους. Φτάνει τα 55 εκ. ύψος. Με πιο διαδεδομένη την Αλόη Βέρα και η Αλόη Αρμπορέσενς είναι ένα από τα 300 είδη της οικογένειας των «Aloeacee» και η πιο πλούσια σε ενεργά συστατικά. Πρόσφατες μελέτες που διαχειρίζεται η Palatinin Salzano Venezia Ινστιτούτο στην Ιταλία έχουν ανακαλύψει ότι η Αλόη arborescens είναι 200% πιο πλούσια σε ευεργετικές ιδιότητες φυτοθεραπευτικά από την Aloe Vera.
Περιέχει ανθρακινόνες, ρητίνες, τανίνες, πολυσακχαρίτες και αλοερεζίνη η οποία διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η δράση της είναι ευεργετική για μεγάλο φάσμα ασθενειών. Φαίνεται ότι η χρήση της μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, περιορίζει τους πόνους των μυών και των οστών, τους κολικούς και τις κρίσεις άσθματος.Επίσης, βοηθάει την πεπτική λειτουργία και καταπολεμά διαταραχές, όπως η δυσκοιλιότητα και η δυσπεψία, ενώ ενισχύει και το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η αλόη χρησιμοποιείται επίσης ως καταπραϋντικό σε ερεθισμούς του δέρματος, όπως εγκαύματα, κάλους, ουλές και έρπητα και, λόγω της ιδιότητάς της να απορροφάται γρηγορότερα από το νερό, το δέρμα επουλώνεται γρήγορα.
Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται και για την περιποίηση του δέρματος και των μαλλιών, καθώς ενυδατώνει, αυξάνει την παραγωγή κολλαγόνου και ενισχύει τη φυσική τους άμυνα. Η αλόη θεωρείται αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση της ακμής, καταπολεμά τη φαγούρα, τις δερματικές αλλεργίες, τα τσιμπήματα των εντόμων, τα εκζέματα και τις μυκητιάσεις.

Αλχεμίλη (Alchemila Alpina)
Για γυναικολογικές παθήσεις.
Η Αλχεμίλη όπως μαρτυρεί και η αγγλική της ονομασία (ο μανδύας της Κυρίας) είναι βότανο για τις γυναίκες και από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους έχει συνδεθεί με την Παρθένο Μαρία , ίσως εξαιτίας του σχήματος των φύλλων της που παρομοιάζονταν με το μανδύα της Παναγίας. Η Αλχεμίλη χρησιμοποιείται στη βοτανοθεραπεία κυρίως για την αντιμετώπιση των διαταραχών και πόνων της περιόδου. Θεωρείται εμμηναγωγό που ρυθμίζει τη κανονική ροή του αίματος τόσο σε περιπτώσεις που η ροή του αίματος είναι χαμηλότερη από τη φυσιολογική (αμηνόρροια), όσο και σε περιπτώσεις που η ροή του αίματος είναι ιδιαίτερα αυξημένη (μηνορραγία). Ουσιαστικά η Αλχεμίλη θεωρείται ότι λειτουργεί προς τη κατεύθυνση της επαναφοράς της περιόδου στα φυσιολογικά επίπεδα ροής αίματος. Η “εξισορροπητική” αυτή της δράση, έχει αποδειχτεί πως συμβάλει αποφασιστικά και στη μείωση των πόνων της περιόδου. Επίσης, τα σαλικυλικά οξέα που περιέχει έχουν καταπραϋντικές ιδιότητες, προσφέροντας έτσι ανακούφιση από τις “κράμπες” που μπορεί να συνοδεύουν τις διαταραχές της περιόδου. Η Αλχεμίλη θεωρείται κατάλληλη και για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.

Αμαμελίδα (Hamamelis virginiana)
Για πολλές χρήσεις.
Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία η Αμαμελίδα χρησιμοποιείται κυρίως εξωτερικά υπό τη μορφή κομπρέσας. Θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική στην αντιμετώπιση των αιμορροΐδων και της φλεβίτιδας, ενώ επίσης ως οφθαλμική πλύση θεωρείται πως αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις μολύνσεις των ματιών και την επιπεφυκίτιδα. Γενικότερα η Αμαμελίδα θεωρείται πολύ καλή για την αντιμετώπιση αιμορραγιών. Η δράση της Αμαμελίδα θεωρείται πως οφείλεται στο γεγονός ότι συρρικνώνει τα αιμοφόρα αγγεία και τα επαναφέρει στο φυσιολογικό τους μέγεθος. Αφέψημα από τον φλοιό της αμαμελίδα συνιστάται για φλεγμονές ούλων και βλεννογόνων του στόματος, για τη θεραπεία των κιρσών, τα διαστρέμματα και τους μώλωπες.

Αμάραντος
Επουλώνει τις πληγές.
Ο αμάραντος χρησιμοποιείται ως βοηθητικό βότανο στην επούλωση εξωτερικών πληγών. Συνήθως τα κοπανισμένα φύλλα εφαρμόζονται ως κατάπλασμα στις πληγές και προσφέρουν γρηγορότερη επούλωση. Περιέχει τανίνες και φυτική κόλλα. Είναι ένα στυπτικό βότανο που χρησιμοποιείται κυρίως για να ελαττώνει τις απώλειες αίματος. Αφέψημα του βοτάνου λαμβάνεται για την έντονη αιμορραγία της περιόδου και την υπερβολική έκκριση κολπικών υγρών.

Άμπελος
Τα φύλλα του αμπελιού έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν καλύτερα την κυκλοφορία του αίματος και για τον λόγο αυτό είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της φλεβίτιδας και των κιρσών. Ως αφέψημα βοηθά στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας Κατά την περίοδο του κλαδέματος τα “δάκρυα” πρέπει να φυλάγονται πολύ καλά σε κλειστό δοχείο γιατί αποτελούν ένα πολύ καλό επουλωτικό για τα εκζέματα.

Αμυγδαλιά
Για το έλκος και το αναπνευστικό.
Περιέχει: μαγνήσιο, βιταμίνη Ε, νάτριο, κάλιο, σάκχαρα, αμυγδαλόλαδο, σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο και πολλά άλλα. Τα φρέσκα φύλλα της αμυγδαλιάς καταπραΰνουν τους πόνους του έλκους και των εγκαυμάτων, ενώ ο δεύτερος φλοιός της γλυκιάς αμυγδαλιάς είναι αντιπυρετικός και διουρητικός. Το αφέψημα των φύλλων είναι καλό καθαρτικό. Τα πικραμύγδαλα, από την πλευρά τους, είναι ευεργετικά στις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, ενώ το αλεύρι πικρών αμυγδάλων συνιστάται κατά της κακοσμίας των ποδιών και της μασχάλης. Άλλες χρήσεις: ενοχλήσεις του ήπατος, εγκαύματα, ρυτίδες, επούλωση φλεγμονών & πληγών, έκζεμα, χιονίστρες, διαβήτης, ψωρίαση.

Άνηθος
Ιδανικό για τη γαλουχία.
Ο άνηθος είναι φυτό τονωτικό και ορεκτικό, ενώ βοηθάει και στην αύξηση παραγωγής γάλακτος στις γυναίκες που έχουν γεννήσει. Βοηθάει επίσης σε περιπτώσεις στομαχικών και κοιλιακών παθήσεων, ενώ χορηγείται και σε παιδιά που πάσχουν από ασθένειες όπως η ιλαρά και η ανεμοβλογιά. Αν υποφέρετε από κακοσμία του στόματος, μασήστε σπόρους άνηθου. Οι χλωροί βλαστοί του φυτού χρησιμοποιούνται πάρα πολύ στις σαλάτες και στα φαγητά με ψάρι. Αυτό γιατί εκτός από το ότι αρωματίζει , διευκολύνει και την πέψη των τροφών. Το αιθέριο έλαιο του φυτού χρησιμοποιείται σε αρκετά φάρμακα αλλά και στην αρωματοποιία, τη ζαχαροπλαστική και την αρτοποιία, σε ποτά, λικέρ, τουρσιά.

Απήγανος (Ruta Graveolens)
Αιμοστατικό.
Σε μικρές δόσεις ο απήγανος είναι καλό αιμοστατικό, ενώ ως κατάπλασμα περιορίζει το πρήξιμο των ανδρικών γεννητικών οργάνων. Χρειάζεται, πάντως, μεγάλη προσοχή γιατί σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία στη μήτρα. Για τον λόγο αυτό άλλωστε χρησιμοποιούνταν στις εκτρώσεις. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία, ο απήγανος χρησιμοποιείται ως ένα ισχυρό φάρμακο που δρα αποτελεσματικά ως αντισπασμωδικό, αντιβηχικό και εμμηναγωγό. Πρέπει να χορηγείται σε μικρές δόσεις και προτιμότερο είναι να λαμβάνεται κάτω από την καθοδήγηση κάποιου ειδικού. Ανακουφίζει από τον κολικό πόνο και την ένταση των εντέρων, χαλαρώνοντας τους μυς του πεπτικού συστήματος. Δρα επίσης ως αντισπασμωδικό στην περίπτωση του έντονου βήχα. Χρησιμοποιείται ακόμα ως εμμηναγωγό, ρυθμίζοντας τον εμμηνορρυσιακό κύκλο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που έχει διακοπεί η έμμηνος ρύση.

Άρκευθος
Δρα ως διουρητικό, αντισηπτικό και αντιρρευματικό.
Οι αρχαίοι πίστευαν ότι η άρκευθος ήταν το φυτό της μακροζωίας. Σήμερα θεωρείται τονωτικό της όρεξης και της πέψης και, συγχρόνως, καθαριστικό του αίματος. Είναι εξαιρετικό αντισηπτικό για παθήσεις όπως η κυστίτιδα. Από τα πιο ισχυρά αρωματικά αποσυμφορητικά, ενδείκνυται για φούσκωμα της κοιλιάς, παχυσαρκία, και αρτηριοσκλήρωση, καθώς και για λιπαρό δέρμα, μαζί με αιθέρια έλαια λεβάντας και ξύλου κέδρου αιθέριο έλαιο που περιέχουν οι καρποί, είναι ισχυρό διεγερτικό των νεφρών και για τον λόγο αυτό η χρήση τους πρέπει να αποφεύγεται στις νεφρικές παθήσεις. Η πικρή δράση του βοηθά στην πέψη και καταπραΰνει το φυσώδη κολικό. Χρησιμοποιείται στους ρευματισμούς και στην αρθρίτιδα. Εξωτερικά καταπραΰνει τον πόνο στις αρθρώσεις και τους μύες. Δεν επιτρέπεται η χρήση του κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης γιατί είναι διεγερτικό της μήτρας, καθώς και αν υπάρχει βλάβη νεφρών.

Αρκτιο (Arctium Lappa) (Άκτιο το αρπακτικό)
Λέγεται και Burdock, Πλατομαντήλα, Κολλιτσίδα.
Περιέχει φλαβονοειδή γλυκοσίδια, πικρά γλυκοσίδια, αλκαλοειδή, αντιμικροβιακή ουσία και ινουλίνη. Δρα εξομαλυντικά, είναι διουρητικό και αρκετά πικρό. Ο Διοσκουρίδης (1oς αιώνας μ.Χ.), πατέρας της φαρμακογνωσίας αναφέρει την κολλιτσίδα και τις ιδιότητες της ενάντια στον καρκίνο του συκωτιού και των πνευμόνων. Τα φύλλα του Άρκτιου χρησιμοποιούνται σήμερα στη Βοτανοθεραπεια κυρίως για την αντιμετώπιση δερματικών παθήσεων όπως είναι η ψωρίαση, η ακμή και τα εκζέματα. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται εξωτερικά ως κατάπλασμα. Η έντονη αντιμικροβιακή τους δράση, που οφείλεται στις πολυακετυλίνες που περιέχουν, καθώς και οι αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες βοηθούν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση ακόμη και σοβαρών περιπτώσεων δερματοπάθειας. Ακόμη σε περίπτωση εσωτερικής χρήσης (ρόφημα), τα φύλλα του θεωρείται οτι διεγείρουν τα πεπτικά υγρά και ιδιαίτερα την έκκριση χολής. Έτσι βοηθά την πέψη και ανοίγει την όρεξη.

Αρκτοσταφυλος ο Αλπικός (Uva ursi)
Περιέχει αρμπουτίνη, μεθυλαρμπουτίνη, γαλλικό οξύ, φενολογλυκοζίτες και δεψικές ουσίες. Οι ινδιάνοι της Αμερικής χρησιμοποιούσαν το βότανο από τον 2ο αιώνα για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων της ουροδόχου κύστης, την ουρηθρίτιδα, τις πέτρες νεφρών και την κυστίτιδα. Τους καρπούς τους χρησιμοποιούσαν για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Τα φύλλα επίσης, τα έβαζαν ως αρωματικό μαζί με καπνό στις πίπες που κάπνιζαν στις θρησκευτικές τους τελετές. Αποτελεί ένα φυσικό αντισηπτικό του ουροποιητικού με διουρητικές και μαλακτικές ιδιότητες, μπορεί να χορηγηθεί στην αγωγή λοιμώξεων όπως πυελίτιδα και κυστίτιδα και κατά της νυχτερινής ενούρησης (ακράτεια).

Άρνικα
Για μώλωπες και ρευματισμούς.
Η αρνικα είναι φάρμακο πρώτων βοηθειών, γνωστό για τη χρήση του σε τραύματα-μωλωπισμούς, που συνοδεύονται με πόνο, εκχύμωση. Έχει ιδιότητες απολυμαντικές, ανθελμινθικές, διαλυτικές και θεραπευτικές των μωλώπων. Χρησιμοποιείται για την θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας, των νευραλγιών, των αιματωμάτων, των διαστρεμμάτων, σε στραμπουλήγματα, σε οιδήματα λόγω θλάσης, σε ρευματοειδή πόνους των αρθρώσεων και των μυών. Η άμεση ανακούφιση των πόνων της πλάτης και των ώμων με άρνικα είναι θεαματική, ενώ μετά από μια επίπονη εργασία, το χαλαρωτικό μασάζ με λάδι άρνικας θα βοηθήσει τους μύες να χαλαρώσουν και να ξεκουραστούν.

Αρτεμισία ή Αψιθιά (Artemisia vulgaris)
Ο Ιπποκράτης αναφέρει την Αψιθιά ως βότανο που επισπεύδει και διευκολύνει το τοκετό. Σαν λαϊκό φάρμακο, η αψιθιά έχει μεγάλη φήμη ως τονωτικό, εναντίον της φυματίωσης, της αναιμίας, της αρθρίτιδας και των σκωλήκων των εντέρων και από αυτό πήρε το αγγλικό όνομα wormwood (σκουληκόξυλο). Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιήθηκε κατά της χολικής ανεπάρκειας και κατά του σακχαρώδη διαβήτη. Σήμερα από την αρτεμισίνη παράγουν το φάρμακο κατά της ελονοσίας.
Στη βοτανοθεραπεία η Αρτεμισία χρησιμοποιείται ως εμμηναγωγό για την εξομάλυνση της εμμηνορρυσίας. Επίσης, χρησιμοποιείται ως τονωτικό του πεπτικού συστήματος γιατί θεωρείται πως διευκολύνει τη χώνεψη των λιπαρών ουσιών και για το λόγο αυτό ανήκει στα λεγόμενα “βότανα για αδυνάτισμα”. Παράλληλα θεωρείται πως αυξάνει τη παραγωγή της χολής, ενεργοποιεί το πεπτικό σύστημα και αντιμετωπίζει τη δυσπεψία, τις καούρες και το “φούσκωμα”. Σύμφωνα με τους Βοτανοθεραπευτές, η κατανάλωση της Αρτεμισίας πρέπει να γίνεται με πολύ μεγάλη προσοχή και μόνο κάτω από την επίβλεψη ειδικού. Πολυήμερη κατανάλωση της ενδέχεται να προκαλέσει ζαλάδες και πονοκεφάλους.

Αστράγαλος (Astragalus Membranaceus)

Βότανο με αντιοξειδωτική δράση κατά των ελεύθερων ριζών, το οποίο έχει πολύ καλά αποτελέσματα στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Στα ελληνικά λέγεται «Αστράγαλος ο Μεμβρανώδης», ενώ στην κινεζική βοτανοθεραπεία αναφέρεται ως «Huang qi». Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική ιατρική, βελτιώνει την ανοδική κίνηση της ενέργειας στο σώμα, ενισχύει το στοιχείο της φωτιάς και επιφέρει τόνωση, έλκοντας το γιανγκ προς τα πάνω. H ρίζα του Αστράγαλου είναι πλούσια σε μαγνήσιο (1,860ppm) και σε ποτάσσιο (10,000ppm) ενώ περιέχει επίσης σίδηρο, λινολεικο οξυ, μαγγάνιο, χολίνη, μπεταϊνη, ρουματακενίνη και Β-σιστερόλη. Ο Αστράγαλος θεωρείται ότι έχει θετική επίδραση στην αποβολή πύου από τον οργανισμό. Ο Αστράγαλος χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως ως ενισχυτικό του ανοσοποιητικού συστήματος. Σε κλινικές έρευνες που έγιναν πάνω σε άτομα που παρουσιάζουν συχνά κρυολογήματα και έρπητες (simplex keratitis), παρατηρήθηκε σαφής βελτίωση στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων από τον οργανισμό. Η ευεργετική δράση του Αστράγαλου έχει συνδεθεί με την υψηλή περιεκτικότητα του σε πολυσακχαρίτες. Το βότανο θεωρείται ότι είναι ιδανικό για χρήση από άτομα που αισθάνονται ατονία, κόπωση, κρυολογούν συχνά ή βρίσκονται σε στάδιο ανάρρωσης. Χρησιμοποιείται συχνά μαζί με το τζινσενγκ ως τονωτικό του οργανισμού.

Ασπερούλα
Για την πέψη και την αϋπνία.
Το συστατικό των ανθέων του φυτού, η κουμαρίνη έχει τονωτικές, στυπτικές, διουρητικές και αντισηπτικές ιδιότητες. Διευκολύνει εξαιρετικά την πέψη και είναι ηρεμιστικό σε περιπτώσεις αϋπνίας. Επίσης, συστήνεται κατά της πέτρας των νεφρών και της χοληδόχου κύστης, καθώς και εναντίον της νευραλγίας. Πρέπει να αποφεύγεται η χρήση της στις γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης αλλά και από όσους λαμβάνουν φάρμακα για προβλήματα του κυκλοφορικού.

Ασφόδελος
Ο Ασφόδελος από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα θεωρείται βότανο θεραπευτικό και χρησιμοποιείτε σαν καρδιοτονωτικό – διουρητικό, εμμηναγωγό, διουρητικό – αποχρεμπτικό, αντιφλεγμονώδες (ενζυματική δράση) και σε εμετούς λόγω ερεθισμού του βλεννογόνου του στομάχου. Στην αρχαιότητα ο Ιπποκράτης το χορηγούσε σε καρδιοπάθειες με οιδήματα ανά σάρκα και σε περιπτώσεις κίρρωσης του ήπατος, ενώ ο Διοσκουρίδης το χορηγούσε επιπλέον σε περιπτώσεις αλωπεκίας και τριχόπτωσης.

Αχιλλέα (Αchillea millefolium)
Ρίχνει την αρτηριακή πίεση.
Θεωρείται ισχυρά εφιδρωτική και χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση της γρίπης, των κρυολογημάτων και του πυρετού. Οι φυτικές χρωστικές και τα αλκαλοειδή (αχιλλίνη) που περιέχει η Αχιλλέα έχουν την ιδιότητα να ρίχνουν την πίεση και προτείνεται σε περιπτώσεις υπέρτασης. Οι κουμαρίνες και το σαλικυλικό οξύ (συστατικό της ασπιρίνης) που περιέχει επίσης, εμποδίζουν την δημιουργία θρόμβων στο αίμα και βοηθούν την καλή κυκλοφορία μέσω της διεύρυνσης των περιφερειακών αρτηριών. Τέλος οι αντισηπτικές ιδιότητες του βοτάνου (λόγω περιεκτικότητας σε αζουλίνη και απιγενίνη) χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις εσωτερικών αιμορραγιών (των αιμορροΐδων, της μηνορραγίας κλπ).

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *